ตอนที่ 25 ลาจากเบอร์ลินกลับกรุงเทพ
บริบทการเมืองใหม่นี้เป็นภาพวิสัยทัศน์ที่ปรากฏขึ้นจากการเรียนรู้ พูดคุย เสวนา สัมผัสผู้คน-สังคมจากการเดินทางครั้งนี้ กระตุ้นสร้างแรงบันดาลใจที่อยากจะมีส่วนร่วมในการพัฒนาการเมืองของประเทศได้ดีทีเดียว! แต่จะลงมือทำ-หรือส่งผ่านต่อไปได้แค่ไหน? เพียงไร? นั้น ขึ้นอยู่กับจังหวะเวลาและโอกาส รวมถึงสิ่งแวดล้อมของสังคมรอบตัวว่าจะเอื้อมากน้อยแค่ไหน! การก้าวสู่การเมืองใหม่ ต้องวางรากฐานขับเคลื่อน-สร้างความรู้-ความเข้าใจ-การมีส่วนร่วมให้กับผู้คนในสังคมอย่างมุ่งมั่น-ต่อเนื่อง-ไร้ขีดจำกัด
การเมืองแบบเยอรมนี ใช้ “การศึกษา” ขับเคลื่อนความเสมอภาคทางสังคม ใช้แนวทางบูรณาการ “กฎหมาย” และ “การบังคับใช้” ตามหลักนิติธรรมขับเคลื่อนความยุติธรรม ใช้การ “กระจายอำนาจ” และ “การจัดสวัสดิการสังคม” สร้างความสมานฉันท์ ใช้ “เทคโนโลยี” “สื่อ” “สถาบันทางสังคม” ทั้งในภาครัฐและภาคประชาชนสร้างความก้าวหน้าให้ประเทศ ใช้ “ความรู้-เทคโนโลยี” และ “ฐานการผลิต” ตั้งแต่ชุมชนฐานล่างจนถึงส่วนบนสุดบูรณาการสร้างความมั่งคั่งขึ้นในชาติ ใช้ “ท้องถิ่น” และ “ภาคประชาสังคม” เสริมสร้างประสิทธิภาพให้ระบบราชการ-ช่วยดูแลการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน ใช้ “รัฐ” ก้าวเดินตามกรอบแนวทางของการเมืองใหม่ที่กำหนด ใช้ “คนทุกคน” ในชาติ ให้มีส่วนร่วมพัฒนาสังคมการเมืองและสร้างยุติธรรม-สันติ-สมานฉันท์ขึ้นอย่างยั่งยืน ฯลฯ นี่คือสิ่งที่โลกประจักษ์ในการสร้างตัวตนของเยอรมัน หลังความย่อยยับล้มเหลวมาก่อน!!!
เยอรมันยุคใหม่ ก้าวหน้าจนก้าวขึ้นเป็นประเทศชั้นนำของโลก มีโครงสร้างเศรษฐกิจ-สังคมแข็งแกร่ง-รับผิดชอบ มีความสมานฉันท์-การตลาดเพื่อสังคมเป็นกลไกประสานโลก และมีผู้นำที่เยี่ยมยอด-เป็นที่ยอมรับของประชาคมโลกเป็นสัญญะความร่วมมือกับประชาคมโลก เป็นผู้นำด้านสิ่งแวดล้อมของประชาคมยุโรปที่ไม่กดดันแสวงประโยชน์ใส่ตนแบบอเมริกาเฟิร์สท!
การสัมผัสประสบการณ์ตรงจากการเดินทางครั้งนี้เยี่ยมยอดมาก นอกจากที่กล่าวไว้ก่อนหน้านี้คงมีประเด็นและเรื่องราวอีกมากที่จะนำกลับมาส่องสังคมการเมืองบ้านเรา เพื่อร่วมพิจารณาทบทวน-สร้างเป็นข้อปฏิบัติที่จะเดินทางสู่ “การเมืองใหม่” ซึ่งเราคงไม่สามารถเดินโดดเดี่ยวนอกโลกของความเป็นจริง แต่ความคับแคบตีบตันทางการเมืองในปัจจุบันของเรา ผู้คนในสังคมต้องไม่นิ่งเฉย-ไม่ตกอยู่ในภาวะจำยอม ต้องร่วมกันคนละส่วน ร่วมสร้างเป็นจิ๊กซอว์ที่ต่อกันเพื่อหยุดความเสียหายที่ยิ่งนับวันก็ยิ่งก่อตัวชัดขึ้น
โลกและบ้านเมืองเราวันนี้กำลังเผชิญกับปัญหาที่ยากและซับซ้อนขึ้นทุกที ด้านหนึ่ง จากการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของสังคมโลก อีกด้านหนึ่ง จากความอ่อนแอและการปรับตัวที่เชื่องช้าของสังคมภายในของเราเอง การศึกษาค้นคว้าเพื่อสร้างทางเลือกที่มากขึ้น-หลากหลายขึ้น จึงเป็นความจำเป็นที่ไม่อาจปฏิเสธได้อีกต่อไป
เรากลับจากเยอรมันครั้งนี้ด้วยการเรียนรู้ใหม่-ความคิด-ความเบิกบาน-เพิ่มพูนประสบการณ์มากมาย ที่สัมผัสตรงจากแหล่งความรู้ ช่วยพัฒนาจินตนาการที่เก็บเกี่ยวจากวงเสวนาพูดคุย จากการคิด การถกเถียง ทำให้เรามีพลังและแรงบันดาลใจมากขึ้น
ก่อนจากลา เรากวาดสายตาไปรอบๆ มหานครเบอร์ลิน ที่กำลังจะกลายเป็นความทรงจำที่ดีของเรา เพื่อขอบคุณพื้นที่แห่งความรู้ต่างวัฒนธรรมที่มีคุณูปการมากมายในช่วงเวลาไม่นานนัก ซึ่งอย่างน้อยที่สุดที่ได้รับจากเดินทางครั้งนี้คือ การเดินทางคือการเรียนรู้
หลังกลับจากเยอรมัน เรามีโอกาสทำงานการเมืองร่วมกันอยู่ช่วงหนึ่งกับพรรคมหาชน ที่ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ เป็นหัวหน้าพรรค แต่หลังเลือกตั้งก็แยกย้ายกันไปทำงานที่แต่ละคนเลือก
วันนี้โลกเปลี่ยนไปรวดเร็ว จากการเคลือบคลานก่อตัวช้าๆ ในช่วงก่อนการเปลี่ยนสหัสวรรษ และก็ขับเคลื่อนเปลี่ยนข้ามสหัสวรรษอย่างรวดเร็วรุนแรง จากยุคเดิมสู่ยุคเทคโนโลยี 4.0 ความก้าวหน้าใหม่ในทุกมิติผุดขึ้น ผ่านการสื่อสารคมนาคม ผ่านความก้าวหน้ายุคคอมพิวเตอร์ และความก้าวหน้าของเทคโนโลยีที่ครอบคลุมระบบเศรษฐกิจยุคใหม่ทั้งการผลิต บริการ และโลจิสติกส์คมนาคม ฯ
ขณะที่การเมืองบ้านเราก็ยังเมาหมัด-วิ่งวนอยู่ในวงจรความขัดแย้ง การแสวงอำนาจ และความพยายามที่จะจัดปรับสู้เส้นทางใหม่ แต่ก็ไม่สามารถก้าวข้ามผ่านวงจรเดิมๆ แม้ว่ากาลเวลาประชาธิปไตยไทยคืบคลานมาจนเกือบจะ 90 ปี-จะครบศตวรรษอีกไม่นานนี้! การเมืองบ้านเราก็ยังเป็นการเมืองที่แตกต่างจากการเมืองใหม่ที่บันทึกในการดูงานครั้งนี้ไกลลิบทีเดียว!
การสร้างเนื้อสร้างตัวในโลกใบใหม่นี้ใช้เทคโนโลยีและความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์อย่างเต็มที่ การเมืองเดิมๆ ถูกเปลี่ยนสู่การเมืองที่พึ่งพาความก้าวหน้าของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และโครงสร้างการจัดการสังคมแบบใหม่ ที่ขมวดเอาชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คน-ผสมผสานกลมกลืนกับความก้าวหน้าของเทคโนโลยี-เชื่อมโยงสร้างความก้าวหน้าในการดำรงชีวิตประจำวัน และขับสร้างโครงสร้างเศรษฐกิจ สังคม การค้า และการเมืองระหว่างประเทศขึ้นใหม่อย่างมีนัยสำคัญ
วันนี้โลกตะวันตกไม่ได้เป็นผู้นำอีกต่อไป ความก้าวหน้าเจิดจรัสใหม่-เฉิดฉายอยู่ที่โลกตะวันออก ที่ซึ่งจีนเป็นผู้นำ รวมทั้งฟากฝั่งเอเชียก็แข็งแกร่งขึ้นกว่าศตวรรษที่ผ่านมา! ภูมิเศรษฐกิจ-ภูมิรัฐศาสตร์ถูกจัดการใหม่-ปรับสร้างดุลยภาพใหม่ การครองโลกเดี่ยวแบบของอเมริกา-การส่งออกการปฏิวัติประชาธิปไตยของอเมริกาตกยุคไปแล้ว การเติบโตแบบของจีนที่ขจัดความยากจนกว่า 700 ล้านคนของจีนเป็นเรื่องสุดมหัศจรรย์! ความเคลื่อนไหวของประชาคมโลกได้สร้างดุลยภาพใหม่ให้กับโลกวันนี้
จีน-รัสเซีย-อินเดีย-และกลุ่ม BRICS ลุกขึ้นท้าทายการครอบงำทางการเงินของโลก ที่อเมริกาและโลกตะวันตกเคยควบคุมครอบครองไว้อย่างแน่นหนา ภูมิรัฐศาสตร์เปลี่ยนไปอย่างเหลือเชื่อ ขณะที่ภูมิเศรษฐกิจใหม่ ถูกปรับตามเส้นทางสายไหมโบราณ-เส้นทางเดินทะเลอ้อมโลกของจีนยุคก่อนโน้น!
เทคโนโลยี-การสื่อสาร-โลจิสติกส์-และการคมนาคมใหม่ในโลกวันนี้ สร้างความเปลี่ยนแปลงที่มหัศจรรย์ทั้งในแง่ของการเชื่อมต่อ-ความเร็ว-ความสะดวกสบาย ทั้งหมดมีผลต่อการลดลงของการใช้ทรัพยากรโดยที่ประสิทธิภาพ-คุณภาพสูงขึ้น-พัฒนาก้าวหน้าขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งยังมีความร่วมมือดูแลสิ่งแวดล้อม-ทรัพยากรดีขึ้นกว่าระบบของโลกใบเก่า นี่คือความเปลี่ยนแปลงในคลื่นของกาลเวลา!
การเล่าย้อนการเดินทางครั้งนี้ แม้ดูเหมือนเวลาจะผ่านไปไม่นาน…แต่ความเปลี่ยนแปลงที่เราเผชิญอยู่ต่อหน้าขณะนี้ มันมากมหาศาลจริงๆ จนไม่รู้ว่าพรุ่งนี้โลกจะเปลี่ยนเป็นเช่นใดต่อไปอีก
(จบ)
