อาชีวศึกษา พัฒนา “นวัตกรรมการสอน” ก้าวใหม่ในโลกฟินเทค

อาชีวศึกษา ถือเป็นฟันเฟืองหลักของการพัฒนาอุตสาหกรรมยุคใหม่ที่ต้องการบุคลากรด้านฝีมือทำงานในสาขาต่างๆ โดยเฉพาะใน 12 อุตสาหกรรมเป้าหมายที่รัฐบาลดึงดูดให้นักธุรกิจไทยและต่างชาติเข้ามาลงทุน ตรงนี้ถือเป็นความได้เปรียบ หากประเทศไทยสามารถสนับสนุนคนรุ่นใหม่ ให้เห็นถึงความสำคัญของการเรียนอาชีวศึกษา และเข้ามาเรียนสายนี้กันมากๆ

เมื่อเร็วๆ นี้ ก็มีข่าวว่าประเทศจีนได้แก้ไขกฎหมายหนุน ‘อาชีวศึกษา’ รองรับการผลิตขั้นสูง ยกความสำคัญเท่าสายสามัญกันเลยทีเดียว โดยที่ประชุมคณะกรรมการถาวรประจำสภาผู้แทนประชาชนแห่งชาติจีน (NPC) เห็นชอบการแก้ไขกฎหมายอาชีวศึกษา เดินหน้าปฏิรูปและปรับปรุงคุณภาพอาชีวศึกษา รวมถึงพัฒนาสาขาใหม่ของการศึกษาแขนงนี้อย่างจริงจัง เพื่อรองรับการผลิตขั้นสูงในภาคอุตสาหกรรม กฎหมายฉบับแก้ไขยังสนับสนุนบรรดาผู้ประกอบการมีส่วนร่วมในอาชีวศึกษา ระบุการมอบรางวัลแก่ผู้ประกอบการที่บูรณาการอุตสาหกรรม-การศึกษา และกระชับความร่วมมือกับโรงเรียน ขณะเดียวกันยังเรียกร้องมาตรการยกระดับสถานะทางสังคม และการปฏิบัติต่อบุคลากรฝ่ายเทคนิคเพื่อเพิ่มการยอมรับอาชีวศึกษา รวมถึงการจัดการแข่งขันทักษะวิชาชีพเพื่อเป็นเวทีแสดงศักยภาพของผู้มีความสามารถ      นอกจากนั้นกฎหมายฉบับแก้ไขยังสั่งให้ทางการจีนเพิ่มประสิทธิภาพการใช้จ่ายในภาคการศึกษา เพื่อรับประกันงบประมาณสำหรับการพัฒนาอาชีวศึกษา ตลอดจนสนับสนุนผู้ประกอบการ สถาบันสาธารณะ องค์กรทางสังคม บุคคลในประเทศ รวมถึงองค์กรและบุคคลในต่างประเทศ บริจาคเงินสนับสนุนการพัฒนาอาชีวศึกษาด้วย โดยกฎหมายอาชีวศึกษา ฉบับแก้ไขมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 พ.ค. 2565 ที่ผ่านมา

ในบ้านเราหนึ่งในพื้นทีที่มีการสนับสนุนระบบอาชีวศึกษาอย่างเป็นจริงเป็นจังคือพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ อีอีซี ที่มีการจัดการเรียนการสอนในรูปแบบ อีอีซีโมเดล ซึ่งเป็นข้อตกลงระหว่างสถาบันการศึกษา กับ โรงงานอุตสาหกรรมในพื้นที่อีอีซี (ฉะเชิงเทรา-ระยอง-ชลบุรี) โดยสถาบันการศึกษาจะทำความตกลงร่วมกับสถานประกอบการว่าเด็กที่กำลังศึกษาในแต่ละรุ่นมีจำนวนเท่าไหร่ แต่ละโรงงานต้องการเด็กจำนวนเท่าไหร่..แบบไหน..อย่างไร เมื่อคัดเลือกเด็กแล้ว โรงงานต้องจ่ายทุนค่าเล่าเรียน มีเงินเดือนระหว่างฝึกงาน จนถึงการการันตีรับเข้าทำงานหลังจบการศึกษา แต่ถ้าโรงงานไหนไม่พร้อมเข้าสู่ระบบไทป์ A ก็มีตัวเลือกที่ 2 ไทป์ B คือนักศึกษาได้รับทุนการศึกษา มีรายได้ระหว่างฝึกงาน แต่ไม่การันตีรับเข้าทำงานหลังจบการศึกษา คืออาจจะรับหรือไม่รับก็ได้ แตกต่างจากพื้นที่อื่นที่ส่วนใหญ่ยังเป็นการศึกษาในรูปแบบไทป์ C คือจบแล้วไปฝึกงานตามสถานประกอบการต่างๆ เป็นการฝึกงานทั่วไป ไม่มีเบี้ยเลี้ยง ไม่มีค่าจ้างระหว่างการฝึกงาน ตรงสายบ้าง ไม่ตรงสายบ้าง

ในช่วงที่ผ่านมาการศึกษาในรูปแบบ อีอีซีโมเดล ได้กำหนดหลักสูตรร่วมกันระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) กับ โครงการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (อีอีซี) ใน 12 อุตสาหกรรมเป้าหมาย หรือ 12 S Curve ซึ่งภาคเอกชนที่เข้าร่วมหลักสูตรนี้จะได้รับสิทธิประโยชน์ลดหย่อนภาษีสูงถึง 2.5 เท่าอีกด้วย

ความก้าวหน้าของอาชีวศึกษาวันนี้ นอกจากจะมีความรู้ความสามารถด้านอุตสาหกรรมต่างๆ แล้ว ความรู้ด้าน “การเงิน” ก็ถูกนำมาเพาะบ่มในการศึกษาสายนี้ด้วยเช่นกัน โดย สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ได้ลงนามความร่วมมือกับธนาคารแห่งประเทศไทย และ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย พัฒนากำลังคนอาชีวศึกษาด้านความรู้ทางการเงิน ตลาดทุน การลงนามดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความรู้ทางการเงินในโครงการที่มีชื่อว่า Fin. ดี We can do!!! ซึ่งจะมีการพัฒนา “นวัตกรรมการสอน” ให้นักศึกษาคิดและทำโครงการที่นำความรู้ด้านการเงินมาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน และต่อยอดไปสู่การพัฒนาเสริมสร้างความรู้พื้นฐานด้านการลงทุนและการประกอบธุรกิจสำหรับบุคลากรอาชีวศึกษา เพิ่มพูนทักษะความรู้ทางการเงินพื้นฐานที่จำเป็น รวมถึงแนวคิดการเป็นผู้ประกอบการยุคใหม่

โครงการดังกล่าว นอกจากจะมีเป้าหมายเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินให้แก่นักศึกษาอาชีวศึกษา ตลอดจนครูและบุคลากรอาชีวศึกษา ให้มีทักษะทางการเงินในการบริหารจัดการการเงินได้อย่างเหมาะสมสอดคล้องกับช่วงวัย ยังเป็นการเตรียมพร้อมรับมือกับความท้าทายต่างๆ รู้เท่าทันภัยทางการเงินและการเงินในยุคดิจิทัลอันเป็นทักษะชีวิตที่สำคัญ รวมถึงมีความรู้ด้านตลาดทุนและการเป็นผู้ประกอบการเพื่อเป็นบุคลากรคุณภาพที่พร้อมเข้าสู่วัยทำงาน มีการเปิดตัว “หลักสูตร E-learning ความรู้ทางการเงินสำหรับนักศึกษาอาชีวศึกษา” เพื่อประชาสัมพันธ์ให้นักศึกษาอาชีวศึกษา ครูและบุคลากรอาชีวศึกษาที่สนใจมาร่วมใช้งาน E-learning โดยธนาคารแห่งประเทศไทยได้ร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ทำโครงการ Fin. ดี We Can Do!!! มาตั้งแต่ปี 2561 จนปีนี้เป็น Season 4 เชิญชวนนักศึกษาอาชีวศึกษาทั่วประเทศ เข้าร่วมการประกวดผลงานส่งเสริมความรู้ทางการเงิน ชิงเงินรางวัล พร้อมโล่ประกาศเกียรติคุณ และป้ายเชิดชูเกียรติสำหรับสถานศึกษา โดยปีนี้มีกำหนดเปิดรับสมัครกลางเดือนพฤษภาคม 2565 นี้

นับเป็นอีกมิติหนึ่งของความร่วมมือระหว่างองค์กรที่จะช่วยสร้างบุคลากรคุณภาพเข้าสู่สังคม ที่สำคัญนักศึกษาอาชีวะนั้นมีความเป็นเลิศด้านทักษะต่างๆ อยู่แล้ว หากบางคนจะกระโจนเข้าสู่โลกการเงิน วันหนึ่งอาจสร้างธุรกิจเทคโนโลยี “ฟินเทค” ในระดับ “ยูนิคอร์น” ก็ได้…ใครจะไปรู้