เมื่อตอนที่แล้วผมนำเสนอแนวทางการ Digital transformation องค์กรเพื่อก้าวไปสู่โลกดิจิทัลว่า ต้องมีการประเมิน “ระดับวุฒิภาวะทางดิจิทัล หรือ Digital Maturity Level” ก่อนเพื่อให้ทราบถึง “ความพร้อมทางดิจิทัล หรือ Digital Readiness” เพื่อช่วยให้องค์กรตระหนักถึง “ความสามารถทางดิจิทัล หรือ Digital Capabilities” ที่สำคัญที่เป็นจุดได้เปรียบ หรือ เป็นจุดอ่อนที่ต้องเร่งพัฒนาให้สามารถสู้กับคู่แข่งได้
วันนี้จะนำเสนอแนวทางการวัดระดับวุฒิภาวะด้านดิจิทัล ให้ครอบคลุมมิติต่างๆ ที่เกี่ยวข้องทั่วทั้งองค์กร รวม 8 มิติ ได้แก่
1) Strategy (ด้านกลยุทธ์)
2) Leadership (ผู้นำองค์กร)
3) Customer Experience (ด้านประสบการณ์ของลูกค้า)
4) Operation (ด้านการดำเนินงาน)
5) People (ด้านคน)
6) Culture (ด้านวัฒนธรรมองค์กร)
7) Organization (ด้านองค์กร)
8) Technology (ด้านเทคโนโลยี)
โดยแต่ละมิติ จะมีปัจจัยต่างๆที่นำมาประเมินโดยให้คะแนนได้ จาก 1 ถึง 4 ดังนี้
1 คะแนน : Initial หมายถึงระดับ Digital maturity ยังอยู่ในขั้นเริ่มต้นและยังไม่ชัดเจน
2 คะแนน : Defined มีการกำหนดทรัพยากรหลักที่ต้องใช้เรียบร้อย
3 คะแนน : Managed มีการบริหารจัดการและบูรณาการในองค์กรร่วมกัน
4 คะแนน : Excellent มีการบูรณาการด้วยดิจิทัลสำหรับทั้งห่วงโซ่คุณค่า
ทุกปัจจัยจะมีคะแนนสูงสุดเท่ากับ 4 เเละต่ำสุดเท่ากับ 1
และเมื่อประเมินแต่ละปัจจัย รวมคะแนนและหาค่าเฉลี่ยแล้ว คะแนนเฉลี่ยจะวิ่งอยู่ระหว่าง 1 ถึง 4 ถ้าเข้าใกล้ 1 จะสรุปว่า Digital maturity ในมิตินั้นอยู่ในระดับ Initial แต่ถ้าคะแนนเฉลี่ยเข้าใกล้ 4 สรุปได้ว่า Digital Maturity ในมิตินั้นอยู่ในระดับ Excellent
และเมื่อรวมคะแนนในทุกมิติและหารด้วยจำนวน 8 มิติ เราจะได้ค่าเฉลี่ยซึ่งมีคะแนนอยู่ระหว่าง 1 ถึง 4
ซึ่งบ่งชี้ถึง Digital maturity ในภาพรวมของบริษัท
ตัวอย่างของปัจจัยที่จะใช้ประเมินและให้คะแนน
1) มิติ Strategy
– องค์กรมีกลยุทธ์ที่ขับเคลื่อนด้วยดิจิทัลหรือไม่
– องค์กรมีการเก็บและวิเคราะห์ข้อมูลชนิดต่างๆ ได้ดีแค่ไหน
– องค์กรมีแหล่งรายได้ใหม่ที่เกิดจากธุรกิจดิจิทัลได้ตามแผนมากน้อยแค่ไหน
2) มิติ Leadership
– มีการนำแนวคิดการทำงานแบบ Agile มากน้อยเพียงใด
– มีการสนับสนุนงบประมาณและทรัพยากรที่เหมาะสมในโครงการด้านดิจิทัลอย่างต่อเนื่องหรือไม่
– มีการสื่อสารทั้งภายในและภายนอกให้เห็นความคืบหน้า ความสำเร็จ ปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นได้ดีหรือไม่
3) มิติ Customer Experience
– มีการเก็บรวบรวมข้อมูลลูกค้าและนำมาใช้ประโยชน์ตลอด Customer journey หรือไม่เพียงใด
– มีความเข้าใจ รู้ว่า อะไร ทำไม เกี่ยวกับพฤติกรรมของลูกค้า
– มีเครื่องมือ ข้อมูล และการวัดผลในการสร้างประสบการณ์เฉพาะบุคคลให้กับลูกค้า
4) มิติ Operation
– Operating model สนับสนุนให้เกิดการขับเคลื่อนวิสัยทัศน์ด้านดิจิทัลที่ตั้งไว้มากน้อยเพียงใด
– ระดับการขับเคลื่อนการดำเนินงานมีความอัตโนมัติ ลดทอนกิจกรรมไม่จำเป็น แลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างกันมากน้อยเพียงใด
– มีการกำหนด Digital governance ในการทำงานหรือไม่อย่างไร
5) มิติ People
– มีการเรียนรู้และนำดิจิทัลเทคโนโลยีใหม่ๆ มาใช้อย่างต่อเนื่อง ทั้งในโครงการทดลองและการใช้งานจริง
– พนักงานในองค์กรมีความรู้ทักษะด้านดิจิทัลที่หลากหลาย
– พนักงานในองค์กรมีปริมาณงานที่ต้องรับผิดชอบ และสัดส่วนจำนวนคนในการทำงานด้านดิจิทัลที่เหมาะสม
6) มิติ Culture
– มีวิถีการทำงานสนับสนุนให้เกิดการทดลอง และทำงานแบบ Agile
– ผู้คนในองค์กรเชื่อว่า Digital culture จะช่วยสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน
– องค์กรมีการสื่อสารถึง Digital vision ทั้งภายในภายนอกได้ดีเพียงใด
7) มิติ Organization
– มีการปรับเปลี่ยนภารกิจ กระบวนการทำงาน คุณสมบัติของบุคลากรสอดคล้องกับ Digital strategy ที่วางไว้เพียงใด
– มีการจัดองค์กรแบบ Flat organization และทำให้เกิด Cross functional team มากน้อยเพียงใด
– ขจัดการทำงานแบบ Silos และมุ่งสร้างวิธีการทำงานที่สร้างคุณค่าให้ลูกค้าตาม Customer journey เพียงใด
8) มิติ Technology
– มีแผนงานลงทุนในสถาปัตยกรรมทางเทคโนโลยีชัดเจนใน 3-5 ปีข้างหน้า
– มีชุดเทคโนโลยีที่มีความยืดหยุ่น และพัฒนา Platform ที่เป็นประโยชน์ในการดำเนินงานได้
– ได้รับความคุ้มค่าจากการลงทุนในเทคโนโลยี
การประเมินทั้ง 8 มิติจะทำให้เห็นภาพ ระดับความสามารถทางดิจิทัล หรือ Digital capability นำไปสู่การวางแผนพัฒนาแต่ละด้านต่อไป และยังทำให้เห็นภาพรวมว่าระดับวุฒิภาวะทางดิจิทัลของตัวองค์กรอยู่ในขั้นใด สามารถนำไปเปรียบเทียบกับตนเองในอดีตและเทียบกับคู่แข่งได้
เรื่อง : รศ.(พิเศษ) ดร.กฤษฎา เสกตระกูล คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ที่มา: Digital Transformation Compass โดย พจ ธนพงศ์พรรณ ธัญญรัตตกุล, 2564
