ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา Hong Kong Book Fair ได้รับการยกย่อง ว่าเป็น “งานหนังสือใหญ่ที่สุดในเอเชีย”
โดยงานดังกล่าวจัดแสดงหนังสือหลายประเภท รวมถึงหนังสือที่มีความอ่อนไหวทางการเมือง และหนังสือที่ถูกจีนแผ่นดินใหญ่สั่งห้ามตลอดมา
ระหว่างปี ค.ศ. 2019-2021 ฮ่องกงได้เลื่อน รวมถึงงด การจัดงานดังกล่าวมาหลายครั้ง เนื่องจากการระบาดของ COVID-19 โดย Hong Kong Book Fair ในปีนี้ได้มีขึ้นเมื่อช่วงปลายเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา
Hong Kong Book Fair เป็นงานมหกรรมหนังสือ จัดโดยสภาพัฒนาการค้าฮ่องกง ซึ่งมีการจัดขึ้นทุกปีที่ศูนย์การประชุมและงานแสดงฮ่องกง โดยมีการจัดจำหน่าย และแสดงนิทรรศการที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ สิ่งตีพิมพ์ เทคโนโลยีการพิมพ์ CD หนังสือ และสื่อมัลติมีเดียอื่นๆ
ย้อนหลังกลับไปในปี ค.ศ. 1990 ซึ่งสภาสำนักพิมพ์ฮ่องกง ได้เริ่มต้นจัดงาน Hong Kong Book Fair ขึ้นเป็นครั้งแรก และถือเป็นนิทรรศการประจำปีที่ City Hall ที่ต้องถือว่า สภาสำนักพิมพ์ฮ่องกง เป็นผู้วางรากฐานอย่างดีให้แก่ Hong Kong Book Fair
ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา จำนวนผู้เข้าร่วม Hong Kong Book Fair เติบโตอย่างก้าวกระโดด ช่วงพีคสุดคือปี ค.ศ. 2009 ที่มีผู้เข้างานวันละ 1,000,000 คน
ทำให้ Hong Kong Book Fair กลายมาเป็นหนึ่งในงานหนังสือที่ใหญ่ที่สุดงานหนึ่งของภูมิภาคเอเชียในที่สุด
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ไฮไลท์เด็ดที่นอกจากกิจกรรมของแผงหนังสือ สำนักพิมพ์ต่างๆ รวมถึงเวิร์คช็อปวรรณกรรม ก็คือ เวทีเสวนา ที่ได้เชิญนักเขียน และสำนักพิมพ์ที่มีชื่อเสียงจากทั่วโลกเข้ามาร่วมงานนี้
เวทีเสวนาดังกล่าวจะเป็นแบบเปิดกว้าง คือกิจกรรมสุดโปรดของแฟนๆ เพื่อเข้าร่วมการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในหัวข้อที่เป็นประเด็นร้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ประเด็นทางการเมือง
ในส่วนสำนักพิมพ์ที่ใช้ภาษาอังกฤษในการสื่อสารจะมียอดขายที่ดีมาก และสำหรับกิจกรรมที่จัดขึ้นโดยใช้ภาษาอื่น ก็จะมีการแปลเป็นภาษาอังกฤษ และภาษาจีนกวางตุ้งเพื่อความเข้าใจของผู้เข้าร่วมงานในวงกว้างอยู่เสมอ
Hong Kong Book Fair ในปีนี้ ถือเป็นปีที่ 29 ที่ได้กลายเป็นอีเวนต์สำคัญประจำปีในฮ่องกงที่มีผู้เข้าชมสูงขึ้นทุกปี ทางสภาพัฒนาการค้าฮ่องกง ได้มุ่งมั่นที่จะส่งเสริมวัฒนธรรมการอ่านระดับภูมิภาค
นอกเหนือจากการเชิญชวนประชาชนเยี่ยมชมบูธ และซื้อหนังสือแล้ว ต้องยอมรับว่า กิจกรรมทางวัฒนธรรมที่หลากหลายระหว่างการจัดงานหนังสือ เป็นการเปิดมุมมอง เพิ่มคุณภาพของงาน และสร้างชื่อให้กับ Hong Kong Book Fair อย่างแท้จริง
ทว่า ในปีนี้ สถานการณ์ดังกล่าวกำลังเปลี่ยนไป
เมื่อสำนักพิมพ์หลายเจ้าที่ตีพิมพ์หนังสือการเมือง ได้ถูกห้ามเข้าร่วม Hong Kong Book Fair ในปีนี้ ขณะที่สำนักพิมพ์อื่นๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาทางการเมือง ได้ระบุว่า มีความระมัดระวังในการตีพิมพ์ และการจัดแสดงหนังสือของตน
สภาพัฒนาการค้าฮ่องกง เผยว่า ที่ผ่านมา จนถึงปีนี้ ทางสภาฯ ไม่เคยตรวจสอบหนังสือที่จำหน่ายในงานนี้มาก่อน อย่างไรก็ตาม ทางการฮ่องกงได้ยกระดับการควบคุมเสรีภาพในการแสดงออก และจับกุมนักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยหลายสิบคนภายใต้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติที่มีผลบังคับใช้เมื่อปี ค.ศ. 2020
ยกตัวอย่งเช่น Hillway Culture สำนักพิมพ์ที่ตีพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับเหตุการณ์การเมืองในฮ่องกง หรือ One of a Kind สำนักพิมพ์ที่ตีพิมพ์หนังสือหลายเล่มเกี่ยวกับการประท้วงในฮ่องกงเมื่อปี ค.ศ. 2019 เป็นส่วนหนึ่งของสำนักพิมพ์ที่ไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าร่วมงานหนังสือนี้
Kaying Wong นักวิชาการวรรณกรรมของ The House of Hong Kong Literature ระบุว่า สำนักพิมพ์ต่างๆ ในฮ่องกง กำลังเผชิญความยากลำบาก ทั้งจากการระบาดของ COVID-19 ที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจของฮ่องกง และการที่สำนักพิมพ์อิสระกำลังเผชิญหน้ากับการเซ็นเซอร์อย่างหนักหน่วง
Gabriel Tsang นักเขียน และบรรณาธิการสำนักพิมพ์ Spicy Fish Cultural Production Limited ระบุว่า ทุกวันนี้ บรรดานักเขียนต่างๆ ต้องใช้ความคิดอย่างมาก ว่างานของตนจะได้รับการตีพิมพ์ในสถานการณ์ปัจจุบันหรือไม่ โดยนักเขียนอาจต้องลงทุนลงแรงอย่างหนัก ในการใช้วิธีการเขียนแบบเปรียบเทียบ หรือใช้วาทศิลป์ระดับสูง แทนการเขียนถึงสิ่งที่ต้องการสื่อโดยตรง
ในช่วงที่ผ่านมา Raymond Yeung ผู้ก่อตั้ง และบรรณาธิการสำนักพิมพ์ Hillway Culture พยายามรวบรวมเพื่อนๆ เพื่อจัดงานเทศกาลหนังสืออิสระ เพื่อเป็นอีกทางเลือกจากงานหนังสือหลักอย่าง Hong Kong Book Fair แต่ต้องยกเลิกไป
โดยเจ้าของสถานที่ให้เช่าจัดงาน ได้กล่าวหา Hillway Culture ว่า ละเมิดสัญญาเช่าสถานที่ โดยปล่อยพื้นที่ให้เช่าแก่สำนักพิมพ์อื่นๆ แทน
กรณีนี้นี้อาจมองทางอ้อมได้ว่า เป็นหาข้ออ้างเพื่อเล่นงาน Hillway Culture ทางอ้อม จากการละเมิดกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติ หลังจากที่ทาง Hillway Culture ถูกร้องเรียนว่า จัดแสดงหนังสือที่อ่อนไหวทางการเมืองใน Hong Kong Book Fair หลายครั้ง
Hui Ching ผู้อำนวยการวิจัยของสถาบัน Hong Kong Zhi Ming ระบุว่า ทางการฮ่องกงควรชัดเจนและโปร่งใส ถึงกิจกรรมที่ได้รับอนุญาตให้ดำเนินการได้มากกว่านี้ เพราะหากไม่มีความโปร่งใส ประชาชนจะงง และตั้งคำถามที่ไม่วันสิ้นสุด ว่าข้อเขียนแบบไหนที่ละเมิดการเมือง
Grace Ng นักศึกษาวัย 22 ผู้เข้าร่วม Hong Kong Book Fair ในปีนี้ กับแฟนหนุ่ม กล่าวว่า เธอมาตามหานวนิยาย และรวมเรื่องสั้นจากจีนแผ่นดินใหญ่ “Hong Kong Book Fair ปีนี้ มีผู้เข้าร่วมน้อยลง แม้จะมีหนังสือหลากหลายประเภทเมื่อเทียบกับช่วงก่อนการระบาดของ COVID-19” Grace Ng ทิ้งท้าย
