แนวคิด Green shipping หรือ เทคโนโลยีการขนส่งสินค้าทางเรือที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม นับเป็นอีกหนึ่งแนวคิดที่มุ่งพัฒนาธุรกิจพาณิชยนาวีในไทยให้มีความยั่งยืนตลอดทั้งซัพพลายเชน โดยไม่เพียงแต่มุ่งลดต้นทุนเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการเพิ่มผลผลิตโดยการใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์สูงสุดและยังคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมอีกด้วย โดยในระดับโลกมีการนำแนวคิด Green shipping นี้ไปใช้อย่างแพร่หลาย ทั้งทางฝั่งยุโรป และในเอเชีย ซึ่งมีต้นแบบของธุรกิจที่มุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีการขนส่งสินค้าทางเรือที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอยู่ที่ ประเทศจีน และในฝั่งของประเทศไทยเอง ก็เป็นที่น่ายินดีว่ามีความตื่นตัวที่จะนำแนวคิดนี้มาถ่ายทอดและปลูกฝังให้กับบุคลากรพาณิชยนาวีสมัยใหม่แล้ว โดย ฮัทชิสัน พอร์ท ประเทศไทย บริษัทชั้นนำ ผู้ทำธุรกิจการขนส่งทางเรือครบวงจรในไทยมานาน
ส่อง 6 แนวทางที่ธุรกิจ Green shipping ในจีนใช้ เพื่อสร้างความยั่งยืนให้อุตสาหกรรมพาณิชยนาวีของชาติ
เพื่อทำความรู้จักกับแนวคิด Green shipping ให้มากขึ้น ขอหยิบเอาต้นแบบการนำแนวคิด Green shipping มาปรับใช้ในจีน ทั้งในภาคธุรกิจ อุตสาหกรรมและ Supply Chain เพื่อสร้างศักยภาพในการแข่งขันและตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่ที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้นเรื่อยๆ โดยมี 6 แนวทางหลักสำหรับดำเนินธุรกิจขนส่งสินค้าโดยเฉพาะธุรกิจ Shipping ของจีน ดังต่อไปนี้
Green Supply หรือเรียกว่า Green Procurement
คือ การจัดซื้อและจัดหาสินค้าจากผู้ส่งมอบสีเขียว (Green Supplier) ด้วยวิธีการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ไม่ว่าจะเป็นการใช้ระบบ Paperless ตลอดจนการซื้อวัตถุดิบที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ทั้งนี้ องค์กรควรมีการจัดการด้านความสัมพันธ์กับผู้ส่งมอบที่ดีหรือที่เรียกว่า Supplier Relationship Management (SRM) ด้วย
Green Logistics (โลจิสติกส์สีเขียว)
คือ การเคลื่อนย้าย จัดเก็บหรือขนส่ง วัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์ หรือซากผลิตภัณฑ์ ให้มีต้นทุนและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกน้อยที่สุด โดยเลือกรูปแบบการเคลื่อนย้ายหรือขนส่งที่เหมาะสม รวมทั้งมีผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ที่เหมาะสมต่อการเคลื่อนย้าย ขนส่ง และจัดเก็บ ลดการบรรทุกไม่เต็มพาหนะและการวิ่งเที่ยวเปล่า จัดสินค้าขึ้นรถและเส้นทางขนส่งอย่างชาญฉลาด (Intelligent System)
รวมทั้งใช้การขนส่งแบบ Milk Run (คือวิธีขนส่งที่ได้แนวคิดมาจากการส่งนม ซึ่งการส่งนมทุกเช้า คนส่งนมจะนำขวดนมเปล่ากลับมาด้วยหรือพวกขวดแก้วที่นำกลับมาใช้ซ้ำได้ใหม่ ทำให้ขากลับ รถคันดังกล่าวไม่ต้องกลับรถเปล่าให้เสียเที่ยว แนวคิดการขนส่งสินค้าแบบ Milk Run ก็คือ เมื่อผลิตสินค้าเสร็จ ส่งออกไป ระหว่างขากลับก็รับวัตถุดิบจาก Supplier กลับมาด้วย เพื่อนำไปผลิตสินค้าครั้งถัดไป)
นอกจากนี้ Green Logistics ยังเกี่ยวกับการเลือกใช้ขนาดรถและเชื้อเพลิงที่เหมาะสม รวมทั้งติดอุปกรณ์ช่วยลดแรงเสียดทานและอบรมพนักงานให้ขับรถอย่างถูกวิธี (Eco-drive) ตลอดจนการวางตำแหน่งศูนย์กระจายสินค้าที่เหมาะสมด้วย
Green Design หรือเรียกว่า การออกแบบผลิตภัณฑ์เชิงนิเวศน์ (Eco-design)
เป็นการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ตระหนักถึงการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์ตลอดช่วงอายุ (Life Cycle Assessment; LCA) ตั้งแต่การเลือกชนิดของวัตถุดิบ การจัดหาและการผลิต รวมทั้งการขนส่งที่เกี่ยวข้องทั้งหมดไปจนถึงการใช้งานของลูกค้าและการนำซากกลับสู่กระบวนการรีไซเคิลหรือฝังกลบ ด้วยต้นทุนที่เหมาะสม รวมทั้งส่งเสริมให้ติดฉลากสีเขียวบนผลิตภัณฑ์ (Green Label)
Green Manufacturing
เป็นกระบวนการผลิตสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสังคมและสิ่งแวดล้อม โดยคำนึงถึงความรับผิดชอบต่อโลก สิ่งแวดล้อมและสังคม นอกจากนี้ยังประยุกต์เทคโนโลยีสะอาดเข้ามาใช้ในกระบวนการผลิตเพื่อให้การใช้วัตถุดิบ พลังงานและทรัพยากรธรรมชาติเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
โดย Green Manufacturing ประกอบไปด้วยโรงงานสีเขียว (Green Factory) ผลิตภัณฑ์สีเขียว (Green Product/Service) และบรรจุภัณฑ์สีเขียว (Green Packaging) โดยมุ่งใช้ปัจจัยการผลิตให้คุ้มค่ามากที่สุด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความสามารถในการทำกำไร รวมทั้งลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งในปัจจุบันนิยมใช้หลักการของ 3R คือ Reduce Reuse และ Recycle มุ่งเน้นที่การลดความสูญเสีย (Waste) ที่แหล่งกำเนิดเป็นหลัก (Source)
Green Consumption การบริโภคสีเขียว
เป็นการใช้ผลิตภัณฑ์ของผู้บริโภคที่ได้รับการออกแบบอย่างเหมาะสม มีลักษณะการใช้งานและวิธีการใช้งานอย่างถูกต้อง คุ้มค่าและไม่ก่อให้เกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม หากผลิตภัณฑ์นั้นได้รับการออกแบบมาอย่างดีแล้ว ก็จะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยและปลดปล่อยก๊าซคาร์บอนออกมาในปริมาณตามเกณฑ์ที่คาดการณ์ไว้ ดังนั้นผู้ผลิตจึงควรสื่อสารให้ผู้บริโภครับทราบวิธีการใช้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมทั้งควรจัดการด้านความสัมพันธ์กับลูกค้าให้เหมาะสม (Customer Relationship Management; CRM) เพื่อที่จะสามารถพัฒนาและสร้างการรับรู้ข้อมูลที่ผู้ผลิตต้องการสื่อสารกับลูกค้าได้ดียิ่งขึ้น
Green Reverse Logistics โลจิสติกส์ย้อนกลับสีเขียว
เป็นกระบวนการจัดการวัสดุและสินค้าย้อนกลับ รวมทั้งขั้นตอนการจัดการซากผลิตภัณฑ์และของเสียที่เกิดขึ้น เช่น การฝังกลบ การนำกลับมาใช้ใหม่ การรีไซเคิล โดยไม่ส่งกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งในกระบวนการรีไซเคิลและกำจัดผลิตภัณฑ์ที่มีสารพิษหรือสร้างมลพิษนั้น มักจะมีความยุ่งยากในการถอดประกอบซากผลิตภัณฑ์ ดังนั้นผู้ออกแบบผลิตภัณฑ์ จึงต้องคำนึงถึงกระบวนการจัดการซากผลิตภัณฑ์ด้วย เพื่อให้การจัดการนั้นเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย โดยใช้ความพยายามและพลังงานให้น้อยที่สุด
อย่างไรก็ตาม การใช้แนวคิดสีเขียวเหล่านี้ จะต้องเกิดจากความร่วมมือขององค์กรตลอดโซ่อุปทานไม่ว่าจะเป็น ภาครัฐ เอกชน อุตสาหกรรม ธุรกิจ SMEs หรือ E-Commerce เช่น ธุรกิจขายสินค้าออนไลน์ ธุรกิจชิปปิ้งและนำเข้าสินค้า เป็นต้น เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อส่วนรวม โดยอาจใช้เทคโนโลยีในปัจจุบันเข้ามามีส่วนช่วยเพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืนในอนาคต
ฮัทชิสัน พอร์ท ประเทศไทย กับภารกิจปลูกฝังแนวคิดกรีนชิปปิ้งให้ นศ. คณะพาณิชยนาวีนานาชาติ ม.เกษตร ศรีราชา
เมื่อการดำเนินธุรกิจตามแนวคิด Green shipping เป็นเทรนด์ระดับโลก บริษัท ฮัทชิสัน พอร์ท ประเทศไทย บริษัทชั้นนำ ผู้ประกอบการท่าเรือชั้นนำในประเทศไทย จึงมีความตั้งใจที่จะมีส่วนร่วมในการปลูกฝังแนวคิดเทคโนโลยีขนส่งสินค้าทางเรือที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมให้กับ ว่าที่บุคลากรในอุตสาหกรรมพาณิชยนาวีของไทย ซึ่งเป็นนักศึกษาจากคณะพาณิชยนาวีนานาชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา
โดยในพิธีแต่งเครื่องแบบและประดับเครื่องหมายชั้นปี ประจำปี 2565 ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา จ.ชลบุรี มร.สตีเฟ้นท์ อาร์ชเวิรท กรรมการผู้จัดการ ฮัทชิสัน พอร์ท ประจำประเทศไทย และ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้กล่าวปาฐกถาในหัวข้อ “เทคโนโลยีใหม่สำหรับธุรกิจขนส่งสินค้าทางเรือที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม” เพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงความสำคัญของธุรกิจท่าเทียบเรือในระบบซัพพลายเชน ตลอดจนการลงทุน การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ มาใช้ในธุรกิจ เพื่อสร้างความปลอดภัยในการขนส่งสินค้าทางทะเล และการสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมของภาคการเดินเรือเพื่ออนาคตที่ยั่งยืน
“เรารู้สึกเป็นเกียรติที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา ได้ให้โอกาสเราเป็นส่วนหนึ่งในพิธีแต่งเครื่องแบบ ประดับเครื่องหมายชั้นปี ประจำปี 2565 ให้แก่นิสิตในปีนี้ ซึ่งวันนี้ยังตรงกับวันทางทะเลโลกอีกด้วย นอกจากมหาวิทยาลัยฯ จะอยู่ในบริเวณใกล้กับท่าเรือแหลมฉบังแล้ว คณะพาณิชยนาวีนานาชาติ ยังมีชื่อเสียงในเรื่องการส่งเสริมการศึกษาด้านทางทะเล และยังเป็นศูนย์รวมของผู้สำเร็จการศึกษาที่มีความสามารถ มีความรู้ ความชำนาญ สามารถผลิตนิสิตสู่ภาคธุรกิจท่าเทียบเรือ และภาคการขนส่งมาอย่างต่อเนื่อง”
“ทั้งนี้ เรายังมั่นใจว่านิสิตทุกคน มีความภูมิใจมากที่ได้ร่วมพิธีแต่งเครื่องแบบประดับเครื่องหมายชั้นปีในโอกาสพิเศษนี้ เพื่อพัฒนาตนและเป็นตัวอย่างที่ดีเยี่ยมในการสนับสนุนชุมชนท้องถิ่น ซึ่งเป็นส่วนสำคัญของการพัฒนาอย่างยั่งยืน”
โดยในเดือนสิงหาคม 2563 ที่ผ่านมา ฮัทชิสัน พอร์ท ประเทศไทย ร่วมกับ คณะพาณิชยนาวีนานาชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา ได้ลงนามข้อตกลงความร่วมมือทวิภาคีทางวิชาการ (MOA) ซึ่งมีวัตถุประสงค์ร่วมกันเพื่อสนับสนุนการทำวิจัย การเรียนการสอน การฝึกงาน การศึกษาดูงาน และการสนับสนุนต่าง ๆ ด้านอาชีพสำหรับนักศึกษาในอุตสาหกรรมท่าเทียบเรือ
และมาในปีนี้ เรื่องของ “เทคโนโลยีใหม่สำหรับธุรกิจการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม” ได้ถูกยกให้เป็นประเด็นซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นให้การสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมของภาคการเดินเรือสู่อนาคตอย่างยั่งยืน โดยแสดงให้เห็นถึงนวัตกรรมทางทะเล การวิจัยและพัฒนา และการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้ในธุรกิจ
“หลายปีที่ผ่านมาเราได้ดำเนินโครงการด้านความยั่งยืนโดยเน้นเรื่องการรักษาสิ่งแวดล้อม การช่วยเหลือและป้องกันทั้งพนักงานและชุมชน ตลอดจนการดำเนินธุรกิจอย่างโปร่งใสมาอย่างต่อเนื่อง และเพื่อให้บรรลุเป้าหมายทั้งสามด้านของการพัฒนาอย่างยั่งยืนของภาคการขนส่งทางทะเล อย่างความยั่งยืนทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เราคาดหวังว่าทุกฝ่ายจะร่วมมือกันในการเปิดเผยข้อมูล ให้ความรู้ และแนวทางการปฏิบัติ เพื่อสนับสนุนภาคการเดินเรือให้ยั่งยืนต่อไปในอนาคต”
นอกจากความตั้งใจในการถ่ายทอดเทคโนโลยีการขนส่งทางเรืออย่างยั่งยืน ที่เป็นเทรนด์ระดับโลกนี้ให้กับบุคลากรพาณิชยนาวีของไทยแล้ว ทาง ฮัทชิสัน พอร์ท ประเทศไทย หรือ HPT ยังมีความร่วมมือกับคณะพาณิชยนาวีนานาชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา เพื่อสนับสนุนการเรียนการสอนด้านโลจิสติกส์และการขนส่งทางทะเล
พร้อมทั้งโอกาสในการฝึกงาน รวมถึงความร่วมมือในด้านงานวิจัยและออกแบบหลักสูตรที่เหมาะสมต่อการเตรียมความพร้อมและเสริมสร้างศักยภาพแก่นักศึกษาให้มีโอกาสได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริงและต่อยอดสู่การเป็นบุคลากรที่มีคุณภาพในอุตสาหกรรมต่อไปในอนาคตเสมอมา
ด้าน ผศ.ดร.ศรินยา สนิทวงศ์ ณ อยุธยา คณบดีคณะพาณิชยนาวีนานาชาติ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา ได้กล่าวเพิ่มเติมในโอกาสนี้ด้วยว่า
“เรามีความยินดีที่ได้ร่วมมือกับผู้ประกอบการท่าเทียบเรือระดับโลกอย่าง ฮัทชิสัน พอร์ท ประเทศไทย เพราะนักศึกษาจะได้รับประสบการณ์ การทำงานในชีวิตจริง เพื่อเติมเต็มในสิ่งที่พวกเขาได้เรียนรู้ในรั้วมหาวิทยาลัย ขณะที่การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศได้กระตุ้นให้ผู้ประกอบการท่าเทียบเรือเปลี่ยนวิธีการดำเนินงาน ซึ่งจากโครงการนี้นักศึกษาจะได้รับประสบการณ์ตรงจากผู้นำในอุตสาหกรรมว่าได้ริเริ่มและดำเนินการอย่างไรเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ สิ่งนี้นับเป็นประสบการณ์ที่ล้ำค่าสำหรับนักศึกษาและบุคลากรของเราเป็นอย่างมาก”
ที่มา : บทความเรื่อง “Shipping จีน กระแสสีเขียว Green Supply Chain เพื่อธุรกิจที่ยั่งยืน” จากเว็บไซต์ onlylogistics.co.th/
อัปเดตแนวทางการดำเนินธุรกิจตามแนวทางที่สร้างความยั่งยืน
ชี้ปัจจัยเอื้อ สร้าง เศรษฐกิจหมุนเวียน เพิ่มความสามารถในการแข่งขันให้ประเทศไทย
5 สตาร์ทอัพสายกรีน ระดับโลก ผู้นำเทรนด์สิ่งแวดล้อมแห่งปี 2022
