ซอฟพาวเวอร์ (Soft Power) เป็นอำนาจของความชื่นชม ความนิยมชมชอบ ความหลงไหลคลั่งไคล้ที่ก่อให้เกิดการลอกเลียน สร้างสรรค์ การทำตามหรือการยอมตนเป็นสาวก ในบุคคล กิจกรรม หรือวัฒนธรรมประเพณีที่แต่ละคน-แต่ละกลุ่มสมาทานยอมรับ สยบยอม เห็นดีเห็นงาม ลื่นไหลไปกับกิจกรรม บุคคล หรือกระแสนั้นๆ มีนัยความหมายว่าเป็นอำนาจที่ไร้ความรุนแรง เป็นอำนาจอิทธิพลของความชื่นชม หลงใหล คลั่งไคล้ นิยมชมชอบ ที่ก่อให้เกิดคุณค่าและมูลค่าทางเศรษฐกิจที่สร้างความเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยยะสำคัญต่อผู้คน-สังคมที่สามารถจะเกิดขึ้นได้ในทุกมุมโลก
อิทธิพลของ Soft Power ปรากฏอยู่ใน วัฒนธรรม ศิลปะ ดนตรี วรรณกรรม ภาพยนตร์ กีฬา อาหารการกิน การละเล่น ไปจนถึงการปรากฏขึ้นอัตลักษณ์บุคคล ในบางคน-บางกลุ่ม
หากย้อนไปปลายทศวรรษ 1990 ช่วงที่โลกก้าวพ้นออกจากสังคมแบบแสวงหาและยุคฮิปปี้-ตะวันตก ได้ไม่นาน การเติบโตของวิถี เจ ป๊อป (J Pop) ก่อตัวขึ้นในการเปลี่ยนแปลงกระแสใหม่ของญี่ปุ่นยุคนั้น ซึ่งปรากฏอยู่ในดนตรี ศิลปะ แฟชั่น อาหารการกิน ไปจนถึงบุคลิกท่าทาง-การแต่งตัวของหนุ่มสาวญี่ปุ่นในยุคที่โลกคลั่งไคล้ เจ ป๊อป!
คนในสังคมยุคนั้นต่างก็ละสายตาจากวิถีตะวันตก สมาทานเข้าสู่โลกของ เจ ป๊อป ที่เต็มไปด้วยสีสันการปรากฏตัวอย่างมีอัตลักษณ์ มีวัฒนธรรมใหม่ในการพบปะ สันทนาการแบบ เจ ป๊อป ผ่านทางดนตรี การแต่งกาย แฟชั่น การใช้ชีวิต-ปรากฏตัวต่อสังคม ไปจนถึง ภาพยนตร์ อาหารการกิน ที่วัยรุ่นลอกเลียนกันอย่างคลั่งไคล้ไปทั้งโลก!
เจ ป๊อป เป็น Soft culture ที่มีอิทธิพลและสร้างเศรษฐกิจในแบบของญี่ปุ่น คู่กับการเติบโตขึ้นในโลกอุตสาหกรรมยุคแรกๆ ซึ่งต่อจากนั้นกระแสใหม่แบบ K Wave ที่ปรากฏขึ้นจากเกาหลีมาแทนความนิยมชมชื่น เจ ป๊อป ผ่านความเคลื่อนไหวในกิจกรรมเศรษฐกิจสร้างสรรค์แบบของเกาหลี ที่มีทั้งภาพยนตร์ ดนตรี ตามด้วยอาหารการกิน แฟชั่น การแต่งกาย การมีบุคลิครูปร่างหน้าตา-ท่าทางที่เป็นพิมพ์นิยมแบบเกาหลี ซึ่งทั้งหลายทั้งปวงที่เกิดขึ้นนี้ เป็น Soft Power ที่สร้างเศรษฐกิจมหาศาลให้เกาหลีคู่ไปกับการเคลื่อนตัวสู่เศรษฐกิจยุคใหม่-เศรษฐกิจฐานเทคโนโลยีและนวัตกรรม ซึ่งก้าวหน้าและเติบโตในเกาหลี ญี่ปุ่น ไต้หวัน รวมทั้งไทยด้วยในเวลาต่อมาถึงปัจจุบัน ซึ่งความเปลี่ยนแปลงนี้มีซอฟพาวเวอร์ เป็นกระแสขับเคลื่อนที่สำคัญยิ่ง!
ขณะที่การเติบโตของจีน เป็นการเติบโตอีกแบบที่ต่างออกไป เป็นการสร้างเศรษฐกิจจากการผลิตที่ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีเป็นฐานขับเคลื่อนหลัก จีนเปิดตัวเองจากโลกสังคมนิยมสู่ระบบตลาดเสรี เน้นการพัฒนาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และวิศวกรรมชั้นสูง รวมถึงระบบการเงิน ปรับฐานจากโลกเก่าเข้าสู่โลกดิจิตอล ทำให้จีนเคลื่อนสู่การเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วและมีพลัง สามารถขจัดความยากจนในหมู่คนกว่า 700 ล้านคนในช่วงเวลาระยะเพียงข้ามทศวรรษเท่านั้น!
Soft Power มีพลัง-มีอิทธิพล-มีความเข้มขลังอยู่ในตัว มีอิทธิพลที่สร้างการยอมรับ-ความน่านิยมชมชอบ-และแรงบันดาลใจให้กับผู้คน ซึ่งจะส่งผลถึงเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญ ประเทศไทยมี Soft Power เกลื่อนกล่น ช่วงที่เราปรับประเทศสู่ความทันสมัยราว 5 ทศวรรษก่อนนั้น ขณะที่โลกตะวันตกที่มั่งคั่งร่ำรวยทางเศรษฐกิจ โลกก็รับรู้ว่าไทยเรานั้นแม้ไม่ร่ำรวยทางเศรษฐกิจแต่เรามั่งคั่งร่ำรวยทางวัฒนธรรม มีสังคมที่มีคุณค่า-มีทรัพยากรมนุษย์ที่น่าชื่นชมเป็นที่ยอมรับของชาวโลก จากอัธยาศัย ความมีน้ำใจ การดูแลเอาใจใส่ในการเป็นเจ้าบ้านเจ้าเรือนที่ดี
การจัดงานขนาดใหญ่ระดับโลกในประเทศไทย จึงได้รับการยอมรับ-ชื่นชมจากสังคมโลกเสมอมา เหมือนกับล่าสุดที่จัด APEC 2022 บ้านเมืองไทยกลายเป็นที่ชื่นชมไปทั่วโลก ไม่ว่าจะมีผู้นำมหาอำนาจมากันมากน้อยแค่ไหน ความสนใจก็หายไปในชื่อเสียง-ความนิยมชมชื่นที่เราได้รับ งานนี้ทั้งผู้คนและสังคมไทยโดยรวมได้เปล่งศักยภาพ-ส่องประกายความน่าอยู่-น่าเที่ยว-มีอัธยาศัยอันดี ที่เป็นสมบัติของผู้คนในสังคมขึ้นอย่างเฉิดฉาย ตลอดจนถึงความสงบเรียบร้อยปลอดภัยในการมาเยือน
หากมองถึง Soft Power ของไทยเรา จะเห็นศักยภาพของ Soft Power เกลื่อนกล่น ตั้งแต่ในบุคลิกความเป็นไทย-อัธยาศัยน้ำใจไมตรี ไปถึงอาหารการกิน ศิลปะ วัฒนธรรม ความงดงามของบ้านเมือง ธรรมชาติ ความสงบปลอดภัยที่ดูแลผู้มาเยือนได้ดี จนถึงประเพณีวัฒนธรรมและโลกแวดล้อมโดยรวม เรียกว่าแทบทุกจุดที่ชาวโลกมาสัมผัสก็จะประทับใจ-เก็บเกี่ยวเอาความทรงจำความน่าชื่นชมกลับไปเสมอ ซึ่งความเป็นไทยหลากมิตินี้สามารถสร้างเศรษฐกิจขึ้นได้มากมหาศาลไม่แพ้ใครในโลก!
ปัจจุบันที่โดดเด่นก็คืออาหารไทย กีฬาพื้นถิ่นอย่างมวยไทย ศิลปะไทยที่ปรากฏหลายรูปแบบ ตั้งแต่สถาปัตยกรรมจนถึงลายผ้า-สีสันของแฟชั่น-อาภรณ์ ดนตรี บทเพลง หรือแม้ตัวบุคคล-เช่นเด็กไทยอย่าง ลิซ่า ที่ไปเติบโตโดดเด่นอยู่บนเวที K POP ชาวโลกต่างก็ชื่นชมความเป็นไทยของลิซ่าไม่แพ้ศิลปินดังระดับโลกทั้งยุคก่อนและปัจจุบัน! การให้ความสำคัญกับ Soft Power ไม่ว่าจะสร้างสรรค์ ผลิตซ้ำ หรือเจียระไนขึ้นจากถิ่นย่านไหนก็ตามจะเป็นอีกคุณค่าหนึ่งที่มีมูลค่ามหาศาลทางเศรษฐกิจใน โลกใบใหม่นี้ สามารถสร้างไทยให้มั่งคั่งยั่งยืนที่สัมผัสจับต้องได้ แต่จะมาก-น้อยแค่ไหนขึ้นอยู่กับคุณภาพของคนไทยทุกคน รวมทั้งการส่งเสริมจากภาครัฐและเอกชนที่เห็นถึงพลังของ Soft Power!
เรื่อง : Apichartology
การใช้พลัง Soft Power ในการพัฒนาหลากหลายด้าน
แนะวิธีแก้สมการ เศรษฐกิจสร้างสรรค์ x นวัตกรรม = Soft power ไทย ขายดิบขายดี
Soft power ไทย เมื่อกระแสมาแล้ว อย่าให้จางหายไป ต่อยอดอย่างไรถึงจะสร้างมูลค่าได้
Performing Arts วิชาศิลปะการแสดงไทย ติดท็อป 50 โลก ต่อยอด soft power ตอบโจทย์อุตสาหกรรมยุคใหม่
