MIT Technology Review นิตยสารด้านเทคโนโลยีของสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) เปิดเผย 10 เทรนด์เทคโนโลยี ที่จะเข้ามาเป็นเทคโนโลยีเปลี่ยนโลกประจำปี 2023 ซึ่งทุกปี ๆ จะมีการคัดเลือกเทคโนโลยีที่จะส่งผลต่อการใช้ชีวิตในอนาคตอย่างเลี่ยงไม่ได้ โดยปีนี้ MIT เลือกเทคโนโลยีที่ส่วนใหญ่เราได้สัมผัสกันบ้างแล้ว ครอบคลุมในเรื่องสุขภาพ พลังงาน สิ่งแวดล้อม ปัญญาประดิษฐ์ รวมถึงความมั่นคงทางการทหาร เพราะอะไร 10 เรื่องนี้ถึงถูกคัดเลือกจาก MIT ขอชวนมาวิเคราะห์กับ ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ
โดยในปีนี้ ดร.บัญชา เกริ่นว่า ทั้ง 10 เทรนด์เทคโนโลยี ดูจะเป็นเทรนด์ที่ผู้คนคุ้นเคย และได้นำไปใช้ในทางปฏิบัติแล้ว จึงไม่ค่อยเป็นเรื่องไกลตัว อย่าง AI จากที่เคยทรงอิทธิพลกับทุกคน ทุกภาคส่วน ก็จะยิ่งขยับเข้าใกล้ มามีผลกระทบกับการใช้ชีวิตประจำวันของคนเราเพิ่มมากขึ้นอีก ซึ่งเรื่องของ AI ก็เป็นสิ่งที MIT เคยทำนายไว้ว่าจะเป็นเทรนด์แห่งอนาคต แต่ตอนนี้มีแนวโน้มที่ดูจะก้าวหน้าไปได้เรื่อยๆแบบไม่หยุดยั้ง
โดยเทคโนโลยีทั้ง 10 ด้าน ที่ MIT Technology Review ได้เอ่ยถึงว่าจะเป็นกลายมาเป็น 10 เทรนด์เทคโนโลยีเปลี่ยนโลกในปี 2023 นี้ มีดังนี้
หนึ่ง : CRISPR จัดการปัญหาคลอเรสเตอรอลสูงด้วยการตัดต่อจีโนมมนุษย์
ซึ่งเกิดขึ้นมาระยะหนึ่งแล้ว แต่ในช่วงต้นจะใช้ในการรักษาโรคที่หายาก ซึ่งโซลูชั่นนี้ MIT มองว่า ถ้ามีการพิสูจน์ว่ามีประสิทธิภาพแล้วจะมีคนใช้จำนวนมาก โยเมื่อปีที่แล้วมีการตัดต่อยีนส์ เพื่อลดปริมาณคอเลสเตอรอลของหญิงชาวนิวซีแลนด์อย่างถาวร
กลไกการทำงานของ CRISPR คือ มียีนส์บางตัวที่ทำหน้าที่สร้างโปรตีน และโปรตีนจะมีบทบาทสำคัญในการสร้างคลอเรสเตอรอลในเลือด ถ้าปิดสวิทซ์ตัวนี้ได้ คอเลสเตอรอลก็จะต่ำลงได้ แต่อย่างไรก็ดี เนื่องจากยังอยู่ในช่วงทดลอง จึงยังไม่มีการรับรองความปลอดภัย หรือรับรองว่าจะมีผลข้างเคียงหรือไม่ ทาง MIT จึงทำนายไว้ว่า ถ้าสำเร็จจริง จึงจะเป้ฯที่นิยมแพร่หลายได้
สอง : AI สร้างงานศิลป์ สะเทือนวงการศิลปะโลก
เกิดปรากฏการณ์ที่ AI สามารถเลียนแบบ สร้างภาพของศิลปินชื่อดังที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวได้ ด้วยการคีย์คำเข้าไปในระบบ และ AI ก็จะสร้างภาพขึ้นมา นี่หมายความว่า งานสร้างสรรค์ ถูกลอกเลียนแบบได้แล้ว จนทำให้เกิดกระแสที่ศิลปินหลายคนรู้สึกถูกคุกคามเริ่มมีการฟ้องร้องกันแล้ว ขณะที่ อีกหลายฝ่าย มองว่า การเกิดขึ้นของ AI ตัวนี้ จะช่วยเติมเต็มวงการออกแบบศิลป์ โดยให้ AI เป็นตัวช่วยคิด ออกแบบ แล้วมนุษย์มีหน้าที่สร้างสรรค์ชิ้นงานนั้นจนสำเร็จ
ในตอนนี้ จึงแบ่งกลุ่มคนที่มีปฏิกริยากับปรากฏการณ์นี้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือกลุ่มที่ไม่เห็นด้วย และกลุ่มที่เห็นด้วย อย่าง เว็บไซต์จำหน่ายรูป 2 ยักษ์ใหญ่ ที่มีปฏิกริยาต่อปรากฏการณ์นี้แตกต่างกันไป โดย Getty Images ประกาศออกมาอย่างชัดเจนว่าจะไม่มีการลงรูปที่สร้างขึ้นโดย AI ขณะที่ Shutterstock กลับเซ็นสัญญากับ Open AI ที่สร้างภาพด้วยเทคโนโลยีนี้ โดยจะมีการให้ค่าตอบแทนกับศิลปิน ที่สร้างภาพต้นแบบมาให้เรียนรู้ ก็จะเป็นเรื่องของการต่อยอดไปเป็นโมเดลธุรกิจใหม่ไปเลย และการใช้งาน AI ตัวนี้ ก็ได้รับการนำไปใช้โดย ผู้ออกแบบปกแมกกาซีน ผู้วาดภาพประกอบ ทำการตลาด ออกแบบเสื้อผ้า แล้ว
สาม : RISC-V ชิปประมวลผลรุ่นใหม่ User Friendly แถมดีต่อสิ่งแวดล้อม
ที่ผ่านมา การออกกแบบชิปหรือไมโครโปรเซสเซอร์อิงตามลิขสิทธิ์ของค่ายต่างๆ ดังนั้น เวลานำชิปไปใช้ก็ต้องได้ License เช่น เวลาเราเขียนแอป แล้วต้องการจะรันในทุกแพลตฟอร์ม แต่ปรากฎว่าในพลตฟอร์มนั้นอาจใช้ชิปไม่เหมือนกัน จากค่ายต่างกัน ทำให้ต้องเขียน code สองชุด ทำให้มีค่าใช้จ่ายสูงขึ้น ยิ่งถ้าเป็นบริษัทเล็กๆ ก็ต้องลงทุนมหาศาล
ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา จึงมีการพัฒนา RISC-V ที่ได้รับการพัฒนาโดย UC Berkeley เพื่อใช้ในการสอน เพราะตัวที่ใช้อยู่ในท้องตลาดมีความซับซ้อนจนเกินไป จนต่อมา ขยายตัวขึ้น เพราะเปิดให้ทุกคนได้ใช้ ตอนนี้จึงมีจำนวนสมาชิกที่ใช้โปรแกรมนี้จำนวนมากทั่วโลก ซึ่งการใช้ชิปนี้ จะทำให้ช่วยลดต้นทุนกับการนำชิปตัวนี้ไปใช้งาน เนื่องจากมีความ Customize พอสมควร และการใช้พลังงานไฟฟ้าก็ลดลง ทำให้ทิ้งคาร์บอนฟุตปริ้นไว้น้อยลงด้วย
แต่แน่นอนว่า การเกิดขึ้นของ RISC-V นี้ ย่อมทำให้ชาติที่ผลิตชิปอย่าง สหรัฐอเมริกามีความกังวลว่านี่จะเป็นเหตุให้ตนเองเสียแต้มต่อให้กับประเทศอื่น อย่างจีน เป็นต้น ในประเด็นนี้จำเป็นต้องติดตามต่อไป เพราะถึงอย่างไรเทรนด์นี้ก็เกิดขึ้นแล้วและได้รับการยอมรับ การใช้งาน อย่างแพร่หลายแล้ว
สี่ : โดรนใช้ในการทหารกับประโยชน์ใช้สอยที่แผ่แสนยานุภาพมากขึ้น
โดรน เป็นเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นในวงการทหารก่อน แล้วจึงแพร่หลายมาใช้ในหมู่พลเรือน มาใช้ในทางเกษตร ใช้ในการถ่ายภาพ เป็นต้น และตอนนี้กระแสจะตีกลับเข้าไปในการทหารใหม่ โดยจะใช้ในการสำรวจ ใช้ในการโจมตี และถ้ามองตลาดทั่วโลก ก็มีกว่า 80 ประเทศแล้วที่ใช้โดรนในการทหาร นอกจากนั้น ไม่ใช่แค่ในวงการทหารอย่างเดียว แต่มีการนำโดรนมาใช้ในด้านการรักษาความปลอดภัย การป้องกัน ปราบปรามยาเสพติดด้วย
ล่าสุดมีการแบ่งโดดรนทางด้านการทหารอกเป็น 3 แบบ ตามน้ำหนัก และตามระยะทางที่บินไปได้ ถ้าเล็กหน่อยก็น้ำหนักไม่เกิน 150 กิโลกรัม บินไปได้ไกลที่สุดก็ 80 กิโลเมตร ต่อมาน้ำหนักไม่เกิน 600 กิโลกรัม ก็จะบินได้ไกลขึ้นไม่เกิน 150 กิโลเมตร และประเภทสุดท้าย เป็นโดรนที่ใช้ในการโจมตีมีขนาดเกิน 600 กิโลกรัม บินได้เกิน 150 กิโลเมตร
ห้า : การสั่งซื้อยาทำแท้ง ผ่านการแพทย์ทางไกล หรือ Telemedicine
ล่าสุด มีประเด็นเกิดขึ้นว่าการทำแท้งในสหรัฐฯ ไม่ใช่สิทธิที่ระบุไว้ในรัฐธรรมนูญ ต่อมาจึงขึ้นอยู่กับการวางกฎนี้ตามแต่ละรัฐ ที่ให้สิทธิการทำแท้งไว้ไม่หเมือนกัน บางรัฐห้าม บางรัฐอนุญาต จึงเกิดการที่ผู้หญิงที่ต้องการทำแท้ง ต้องเดินทางไปยังรัฐที่มีกฎหมายอนุญาตให้ผู้หญิงทำแท้งได้ นี่จึงได้รับการโยงให้ไปเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี ว่ามีการสั่งยาทำแท้งผ่านการแพทย์ทางไกลได้
หก : อวัยวะตามสั่ง Organ on demand อยากเปลี่ยนอวัยวะ ทำไมต้องรอ?
ตอนนี้ทั่วโลกมีการผ่าตัดอวัยวะ เปลี่ยนอวัยวะต่างๆ ปีหนึ่งกว่า 130000 รายทั่วโลก แต่ถึงกระนั้น อวัยวะต่างๆ ก็ยังคงขาดแคลน และหลายคนต้องรอเปลี่ยนอวัยวะ และไม่ใช่ว่า รอ แล้วได้มา และจะใช้ได้เสมอไป อวัยวะนั้นต้องมีความเข้ากันกับร่างกายคนนั้นด้วย
ด้วยเหตุนี้จึงมีคนที่ต้องการแก้ปัญหาให้กับผู้ที่ต้องมีการเปลี่ยนอวัยวะ โดยคิดว่า จะดีไหม ถ้าแค่คิดว่าจะเปลี่ยนอวัยวะ ก็เปลี่ยนได้เลย ไม่ต้องรอ และการที่จะเป็นเช่นนั้นได้ ก็ต้องประกอบด้วย 3 ขั้นตอน หนึ่ง ถ้าของเดิมยังซ่อมได้ ก็ให้ใช้วิธีซ่อมไป สอง ต้องไปทำวิจัยในหมูให้มากขึ้น เพราะ หมู ได้ชื่อว่าเป็นสัตว์ที่มีขนาดอวัยวะที่ใกล้เคียงกับมนุษย์ แต่ตอ้งผ่านการดัดแปลงยีนส์ของหมูเสียก่อน สาม ใช้เทคโนโลยี 3D Printing สเต็มเซล และ MIT คาดการณ์ว่า อีก 10-15 นาที เทรนด์การเปลี่ยนอวัยวะนี้จะมีความก้าวหน้า ได้รับการยอมรับกว่านี้
เจ็ด : 2023 EV จะครองโลก
ที่ผ่านมาเทรนด์ EV มีการเติบโตมาเรื่อยๆ จนกระทั่งในปี 2565 ที่ผ่าน EV หรือ ยานยนต์ไฟฟ้า เติบโตอย่างก้าวกระโดด โดยคาดการณ์ ว่าในปี 2022 มียานยนต์ไฟฟ้าขายได้ทั่วโลก 13 เปอร์เซ็นต์ แต่ในปี 2023 ยานยนต์ฟ้าจะขายได้ทั่วโลกถึง 30 เปอร์เซ็นต์ หรือ 1 ใน 3 โดยปัจจัยส่งให้ความนิยมเพิ่มขึ้น คือ ราคา EV ที่ลดลง และหาที่ชาร์จได้ง่ายขึ้น และนโยบายภาครัฐที่ส่งเสริมทั้งการซื้อ EV มีส่วนอย่างมากที่จะทำให้เทรนด์ความนิยมเพิ่มขึ้นตามลำดับ
นอกจากนั้น หัวใจสำคัญอย่าง แบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้า ก็ราคาถูกลง ชาร์จเร็วขึ้น วิ่งได้ไกลขึ้น ขณะที่ ลิเธียมไอออนในปัจจุบันที่แม้ว่าจะวิ่งได้เกือบ 500 กิโลเมตร ต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง แต่ต้องยอมรับว่าเกิดการเสื่อม 3-5 เปอร์เซ็นต์ต่อปี ทำให้ภายในเวลา 10 ปี จะเสื่อได้ในอัตรา 25-30 เปอร์เซ็นต์ และแม้ว่าแบตเตอรี่จะราคาถูกลงแล้ว แต่ก็ยังอยู่ที่ 15-20 เปอร์เซ็นต์ ของราคารถทีเดียว
แต่อย่างไรก็ดี MIT มองว่า ปี 2023 นี้จะเป็นหมุดหมายสำคัญที่ EV จะเทคออฟแล้ว
แปด : กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์เว็บบ์ (JWST) ยกระดับเทคโนโลยีดาราศาสตร์และอวกาศโลก
ความก้าวหน้าทางวิทยาการดาราศาสตร์ของโลกขยับขึ้นมาอีกระดับ หลังการติดตั้งและเริ่มใช้งานกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์เว็บบ์ (JWST) ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างองค์การอวกาศที่สำคัญของโลกหลายประเทศ ประสบความสำเร็จอย่างงดงามในช่วงกลางปีที่ผ่านมา
นักดาราศาสตร์หลายคนเรียกกล้อง JWST ซึ่งมีกระจกปฐมภูมิทำจากเบริลเลียมเคลือบทองคำขนาดใหญ่ว่า “ดวงตาสีทอง” ซึ่งเป็นดวงตาคู่ใหม่ที่มนุษยชาติจะใช้สอดส่องค้นหาความเป็นมาของเอกภพ
การที่มันมีความไวต่อรังสีอินฟราเรดหรือร่องรอยความร้อนจางๆ ในห้วงอวกาศสูงเป็นพิเศษ ทำให้กล้องสามารถค้นพบและบันทึกแสงจากกาแล็กซีเก่าแก่ที่สุดเท่าที่มนุษย์เคยรู้จัก ซึ่งมีอายุถึง 13,500 ล้านปีได้แล้ว
ผลงานล่าสุดหลายชิ้นยังได้พิสูจน์ถึงความสามารถในการสำรวจห้วงอวกาศลึกที่เหนือกว่ากล้องโทรทรรศน์อื่น ๆ โดยสามารถวิเคราะห์องค์ประกอบในบรรยากาศของดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ ทั้งยังมองทะลุทะลวงกลุ่มฝุ่นและก๊าซเข้าไปเห็นภายในโครงสร้างของเนบิวลาและใจกลางดาราจักรที่ไม่เคยเห็นกันมาก่อนได้อีกด้วย
เก้า : ต่อยอดความสำเร็จของการวิเคราะห์ดีเอ็นเอโบราณ
ดีเอ็นเอของมนุษย์โบราณ นีแอนเดอทัล หรือโฮโมเซเปียน เมื่อเก่าแก่ ดีเอ็นเอก็เกิดการเสื่อมสภาพ และมีการปนเปื้อนทางจุลชีพเข้าไป หรือแม้แต่การที่มนุษย์เราไปหยิบจับ ก็ยอมมีดีเอ็นเอของมนุษย์ยุคใหม่ปนเปื้อนไปแล้ว จึงเป็นเรื่องท้าทายอย่างมากที่จะวิเคราะห์ดีเอ็นเอโบราณ แต่ในที่สุดก็มีผู้คิดค้นนั่นคือ สวานเต แพโบ (Svante Pääbo) นักพันธุศาสตร์ชาวสวีเดน กับผลงานการค้นพบจีโนมของมนุษย์โบราณที่สูญพันธุ์ไปแล้ว และเชื่อมโยงองค์ความรู้เข้ากับการวิวัฒนาการของมนุษย์
ผลงานของ แพโบ เอาชนะความท้าทายต่าง ๆ ในกระบวนการวิเคราะห์ตัวอย่างดีเอ็นเอของมนุษย์โบราณ เพื่อจัดทำเป็นรหัสพันธุกรรมได้เป็นผลสำเร็จ นำไปสู่การค้นพบมนุษย์ดึกดำบรรพ์ที่สูญพันธุ์ไปแล้วอีกสายพันธุ์หนึ่ง คือ เดนิโซแวน จากข้อมูลดีเอ็นเอที่ได้มาจากกระดูกนิ้วชิ้นเล็กๆ และยังช่วยในการพิสูจน์ว่า มนุษย์โบราณสายพันธุ์โฮโมเซเปียน นีแอนเดอธัล และเดนิโซแวน มีการผสมพันธุ์ข้ามสายพันธุ์ในช่วงเวลาหนึ่ง เป็นผลให้มีการรวมดีเอ็นเอซึ่งปรากฎอยู่ในมนุษย์ในปัจจุบัน
สิบ : ยุคแห่งการพัฒนาเทคโนโลยีรีไซเคิลมาใช้ในการจัดการแบตเตอรี่ยานยนต์ไฟฟ้า
ในปัจจุบันมีการลงทุนเรื่องการนำเทคโนโลยีรีไซเคิลมาใช้ในอุตสาหกรรมยานยนต์สมัยใหม่มากขึ้น โดยเฉพาะในเรื่องของการพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับการนำแบตเตอรี่ EV มารีไซเคิลและใช้งานใหม่ได้ เพราะทีการคาดการณ์ว่าเมื่อต่อไป ยานยนต์ไฟฟ้าเป็นที่นิยมมากขึ้น แน่นอนว่า จะต้องมีแบตเตอรี่สำหรับรถ EV เสื่อมสภภาพที่เพิ่มมากขึ้น ถาในวันนี้เราไม่เตรียมเทคโนโลยีรองรับ ในอนาคต นอกจากจะเกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังทำให้มนุษย์ประสบกับปัญหามลพิษที่เกิดจากการจัดการแบตเตอรี่เหล่านี้ไม่ถูกทางด้วย
อัปเดตทุกเทรนด์ที่มาแรงในปี 2023
8 อุตสาหกรรมมาแรง ปี 2566 ขยายตัวรับเทรนด์การเปิดประเทศของทั่วโลก
10 เทรนด์การบริโภค ชี้ชะตาชีวิตท่ามกลางผลกระทบจากสภาพอากาศเปลี่ยนแปลง
