สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียกับยูเครน ที่ก่อให้เกิดสงครามรบพุ่งกันมาตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ปี 2022 จนถึงตอนนี้ ส่งผลกระทบกับโลกในหลากหลายมิติ ทั้ง ด้านภูมิรัฐศาสตร์ ด้านเศรษฐกิจและสังคม โดยตามรายงานข่าวทั้งในประเทศและต่างประเทศ เรามักได้เห็นการอัปเดตข่าวจากฝั่งยูเครน ว่ามีการปรับแผนการสู้รบอย่างไร และได้รับความเสียหายอย่างไรบ้าง
ทว่า ข่าวคราวจากทางฝากฝั่งของรัสเซีย ความเคลื่อนไหวในรัสเซีย ทั้งการวางรูปแบบการสัประยุทธ์ต่อสู้ ไปจนถึงการวางระบบการค้าโลกแบบใหม่เพื่อสนองตอบต่อความขัดแย้งทางการค้าที่เกิดขึ้น อาจจะยังไม่มีผู้ที่อัปเดตมุมมองในด้านนี้มากนัก วันนี้เราจึงได้นำข้อเขียนจาก อาจารย์แก้วสรร อติโพธิ ที่มาให้ข้อมูลถึง “ข่าวจาก วงรัสเซีย” ในหลากหลายประเด็น ดังนี้
1.
ด้านการรบไม่มีอะไรเปลี่ยน รัสเซียกำราบในสี่แคว้นตายยับกว่า 500 เหมือนเดิม ด้านการรุกช่วงนี้จะรุกทิ้งระเบิด ถล่มด้วยโดรน เมืองไหนก็ได้ เพราะยูเครนสิ้นศักยภาพป้องกันทางอากาศแล้ว
ที่รัสเซียเล่นหนักมากในสามสี่วันที่ผ่านมา คือการโจมตีคลังอาวุธที่ซ่อนส่งมากับเรือสินค้าขนข้าวสาลี ซุกไว้เต็มท่าเรือต่างๆ โดยทั้งตะวันตกและยูเครนต่างก็นึกไม่ถึงว่ารัสเซียจะกล้าปิดทะเลดำ แล้วถล่มทุกท่าเรือจนราบเรียบเช่นนี้ ทุกวันนี้มีเศษซากอาวุธมูลค่ามหาศาลถูกทำลายเกลื่อนกลาดเต็มท่าเรือไปหมด
จนทุกวันนี้ก็เหลือแต่หนทางที่ต้องแสดงการต่อสู้ด้วยวินาศกรรม ด้วยการประกาศจะโจมตีสะพานไครเมียอยู่ทุกวัน ทางรัสเซียก็รอยิงโดรนที่ล่วงล้ำเข้ามาตลอดแนวอยู่ทุกวันแล้วเช่นกัน
2.
สำหรับความคืบหน้าในงานปิดทะเลดำนั้น ปรากฏว่าทุกการขนส่งของบริษัทหรือประเทศต่างๆ ไม่มีใครกล้าลองของเลย เพราะรู้ว่ารัสเซียต้องทำตามคำขาดแน่นอน
เมื่อข้าวสาลียูเครนถูกถล่มทำลาย ส่วนที่หลงเหลือก็ต้องตะกายไปยุโรปทางบกด้วยค่าขนส่งที่สูงมาก บวกด้วยดินฟ้าอากาศยุโรปไม่ดี ผลผลิตเกษตรตกต่ำ จึงแน่ชัดว่าปีนี้ยุโรปจะขาดแคลนอาหารทั้งราคาและปริมาณอีกครั้งหนึ่ง และจะหนักกว่าเดิมด้วย ส่วนแอฟริกานั้นตกลงกับรัสเซีย ซื้อในราคามิตรภาพ เรือรัสเซียขนไปให้เอง 50 ล้านตัน หมดปัญหาไปเลย
3.
สำหรับแผนการกดราคาน้ำมันรัสเซียไม่ให้เกินเพดาน 60$ ต่อบาร์เรลนั้น วันนี้เลยเพดานแล้ว และยังจะสูงขึ้นเรื่อยๆ รัสเซียก็สบายใจด้านงบประมาณไปตลอด
เหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะปัจจุบันรัสเซียมีกองเรือขนส่งน้ำมันทั้งของตนและพันธมิตรพร้อมเรือคุ้มกัน จนสามารถส่งน้ำมันให้จีนและอินเดียได้ตรงตามสัญญาจนเป็นที่วางใจของผู้ซื้อได้แล้ว มีแต่ทางยุโรปเท่านั้นที่พบแล้วว่าพลังงานหมุนเวียนไม่สามารถเป็นที่พึ่งพาของอุตสาหกรรมในประเทศได้เลย
ด้วยความมืดมิดของอนาคตทางพลังงานเช่นนี้ อุตสาหกรรมเยอรมัน 26% กำลังปิดตัวโดยลำดับ อีก 22% วางแผนย้ายประเทศเรียบร้อยแล้ว จนวันนี้ชาวเยอรมันสองในสาม ลงความเห็นแล้วว่าต้องหยุดร่วมสงครามยูเครนก่อนที่จะสิ้นชาติ
4.
ท้ายนี้มีข่าวจากวงรัสเซียที่น่าสนใจมากว่าการค้าของรัสเซียกับโลกใหม่กำลังก่อตัวด้วยวิธีคิดวิธีทำใหม่ คือ แทนที่จะค้าเสรีไม่เลือกคู่ค้าเช่นโลกาภิวัฒน์เดิม ก็กลับเลือกเอาคู่ค้าที่จับคู่ระยะยาวแล้วก็จะวินวินด้วยกันทั้งคู่ ซึ่งชัดแล้วว่าคือแอฟริกา ที่รัสเซียมีอาหารและพลังงาน แอฟริกาก็มีแรงงาน ทรัพยากร พร้อมต่อการแลกเปลี่ยนและร่วมลงทุน จนเกิดความเจริญแท้จริงขึ้นมาได้ ความร่วมมือที่เหมาะเจาะทั้งต้นทุนและอุดมการณ์เช่นนี้จะทำให้เกิดการค้าเพื่อขจัดความหิวโหยและปลดปล่อยให้ชาติแอฟริกาพ้นจากความเป็นอาณานิคมได้จริงๆ ไม่เหมือนค้ากับตะวันตกหรือจีนในทุกวันนี้
การค้าใหม่ในโลกใหม่ที่ไม่มุ่งกำไรระยะสั้น ฃื้อดะขายดะไม่เลือกใครจนหาความมั่นคงไม่ได้ เช่นในโลกาภิวัฒน์เดิม จึงกำลังถูกเปลี่ยนแปลงมาเป็นการค้าด้วยความเป็นพันธมิตรตามข้อตกลงระยะยาว ที่จัดการได้ วางแผนได้ในระยะยาว นี่จึงเป็นโอกาสใหม่ที่ไม่เหมือน NICS ของอเมริกาในสมัยเรแกน
ไทยมีตัวตนและจิตใจที่จะเดินไปหรือไม่ในเส้นทางนี้ นี่คือคำถามที่รอให้การเมืองไทยพ้นจากปลักแห่งความเกลียดชังแตกแยกก่อน จึงจะพบและนึกออกว่ามีทางเลือกนี้อยู่ในโลกด้วย
จะพ้นได้หรือไม่ ก็ยังต้องลุ้นอยู่จนทุกวันนี้
จบข่าว
บทความ โดย แก้วสรร อติโพธิ
