เมื่อวันนี้ 11 ต.ค. 2566 ที่ผ่านมา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) ได้จัดงานแถลงข่าวพิธีส่งดาวเทียมแนคแซท 2 (KNACKSAT-2 : King Mongkut’s University of Technology North Bangkok Academic Challenge of Knowledge Satellite 2) ซึ่งเป็นโครงการดาวเทียมคิวบ์แซท (CubeSat) ขนาด 3U (30 x 10 x 10 ซม.)
โดยได้รับการจัดสรรทุนวิจัยจาก หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) ภายใต้แผนงานดิจิทัลแพลตฟอร์ม และมีบริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส เน็ทเวอร์ค จำกัด เป็นผู้ร่วมทุน ในการวิจัยและพัฒนาระบบ IoT เป็นหนึ่งความสำเร็จจากความร่วมมือของหลายภาคส่วน ซึ่งนอกจากใช้ประโยชน์ในภาคการศึกษาพัฒนาบุคลากรและพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของประเทศแล้ว แนคแซท 2 ยังสามารถขยายไปสู่เชิงพาณิชย์ สร้างขีดความสามารถทางการแข่งขันให้กับธุรกิจในการก้าวเข้าสู่อุตสาหกรรมอวกาศ
โครงการ แนคแซท 2 ต่อยอดมาจาก แนคแซท 1 ถือเป็นดาวเทียมสัญชาติไทยดวงแรกที่ออกแบบและสร้างโดยคนไทยและภายในรั้วมหาวิทยาลัยไทย แสดงให้เห็นถึงศักยภาพของคนไทยในการออกแบบและสร้างดาวเทียมและระบบต่างๆ ที่ใช้ในอวกาศได้เอง ทำให้ประเทศไทยมีความพร้อมสำหรับอุตสาหกรรมอวกาศ โดยมีวัตถุประสงค์การจัดสร้างเพื่อเพิ่มศักยภาพและประสบการณ์การสร้างดาวเทียมจริงให้กับบุคลากรทั้งอาจารย์ นักวิจัย และนักศึกษาของประเทศ เป็นการกระตุ้นความสนใจในวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้กับเยาวชน ที่จะเป็นกำลังหลักในการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของประเทศ เป็นฐานรากในการออกแบบและสร้างดาวเทียมที่มีขนาดใหญ่ขึ้นต่อไปภายในประเทศ ซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์ทั้งในเชิงเศรษฐกิจและความมั่นคงต่อไปในอนาคต
ดาวเทียมแนคแซท 2 มีรูปแบบเป็น Ride Sharing Platform หรือการแชร์พื้นที่ใช้สอยบนดาวเทียมร่วมกัน มีพื้นที่ในการบรรจุเพย์โหลด (Mission Payload) หรืออุปกรณ์เพื่อปฏิบัติภารกิจถึง 7 ระบบ ตามวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนหน่วยงานและองค์กรต่างๆ ที่ต้องการใช้ประโยชน์จากห้วงอวกาศให้สามารถเข้าถึงอวกาศได้ง่ายขึ้น โดยใช้ทรัพยากรที่มีจำกัดร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับเพย์โหลดทั้ง 7 ระบบ เป็นโครงการความร่วมมือพัฒนาระหว่าง มจพ. กับหน่วยงานภายนอก 7 หน่วยงานทั้งในและต่างประเทศ ได้แก่ 1. บริษัท แอดวานซ์ อินโฟร์ เซอร์วิส จำกัด (มหาชน) 2. สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) 3. มหาวิทยาลัยพะเยา 4. มหาวิทยาลัย Universiti Teknologi MARA (UiTM) ประเทศมาเลเซีย 5. มหาวิทยาลัย University of Perpetual Help System Dalta (UPHSD) ประเทศฟิลิปปินส์ 6. โรงเรียนเตรียมวิศวกรรมศาสตร์ และ 7. ศูนย์วิจัยระบบราง มจพ. โดยแต่ละเพย์โหลดมีวัตถุประสงค์และภารกิจที่แตกต่างกัน ประกอบด้วย
สาธิตการทำงานของ IoT gateway และภารกิจ Store and Forward บนอวกาศ
สาธิตการติดตามตำแหน่งและความเร็วของรถไฟไทยผ่านดาวเทียม
ทดสอบการถ่ายภาพความละเอียดสูงจากอวกาศ
ทดสอบเทคโนโลยีการป้องกันรังสีจากอวกาศที่ส่งผลกระทบต่อระบบอิเล็กทรอนิกส์
ทดสอบวัสดุและอุปกรณ์ Commercial off-the-shelf ในอวกาศ
รศ.ดร.ธงชัย สุวรรณสิชณน์ ผู้อำนวยการหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ (บพข.) กล่าวถึงการสนับสนุนทุนวิจัยแนคแซท 2 ว่า บพข.เป็นหน่วยงานภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ขับเคลื่อนงานวิจัยสู่เชิงพาณิชย์ ซึ่งโครงการ แนคแซท 2 ของ มจพ. เป็นหนึ่งในงานวิจัยที่มีมูลค่า สามารถต่อยอดไปสู่เชิงพาณิชย์ได้ ทำให้ประเทศของเรามีขีดความสามารถการแข่งขันด้านอุตสาหกรรมอวกาศได้อย่างแท้จริง เป็นการนำองค์ความรู้ที่เป็นนวัตกรรมขั้นสูง คือเทคโนโลยีอวกาศมาเชื่อมโยงยกระดับผู้ประกอบการ ให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันเพิ่มขึ้น ผ่านการทำงานวิจัยร่วมกัน ขับเคลื่อนให้นวัตกรรมนั้นเป็นจริงได้และนำไปสู่การใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ได้จริง ถือเป็นมิติที่เราช่วยกันในการขับเคลื่อนประเทศด้วยการพัฒนาผู้ประกอบการให้มีขีดความสามารถในการแข่งขัน สร้างทักษะกำลังคนของประเทศ ที่สำคัญคือประเทศของเราจะเป็นประเทศแห่งนวัตกรรม มีสิ่งใหม่ๆ เกิดขึ้นมากมาย ทำให้คนไทยมีองค์ความรู้ต่างๆ ในการแก้ไขปัญหา และช่วยทำให้ประเทศของเราเป็นผู้นำทางด้านเศรษฐกิจได้ต่อไปในอนาคต
ด้าน นายอราคิน รักษ์จิตตาโภค หัวหน้างานฝ่ายขับเคลื่อนนวัตกรรม บริษัท แอดวานซ์ ไวร์เลส เน็ทเวอร์ค จำกัด ผู้ร่วมทุนในการวิจัย กล่าวว่า เอไอเอสมีหน้าที่สร้างเครือข่ายการสื่อสารให้ประชาชนอยู่แล้ว เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น ซึ่ง IoT เป็นสิ่งหนึ่งที่เอไอเอสสนใจ เพราะสามารถยกระดับอุตสาหกรรมให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น สร้างโอกาสให้กับคนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล เราก็เลยมองเห็นว่าเป็นโอกาสที่ดีอย่างยิ่งที่จะมาร่วมในโครงการนี้ เพื่อสร้างขีดความสามารถใหม่ผ่านระบบดาวเทียม
ศ.ดร.สมฤกษ์ จันทรอัมพร รองอธิการบดีฝ่ายวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) กล่าวถึงความสำเร็จของแนคแซท 2 ว่า เราตั้งเป้าเป็นมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนวัตกรรม ดาวเทียมเป็นหนึ่งในภารกิจการขับเคลื่อน แนคแซท 2 เป็นความคืบหน้าอีกขั้นของเรา ขอขอบคุณหลายภาคส่วนที่ได้เข้ามามีส่วนร่วม โดยเฉพาะทุนสนับสนุนงานวิจัยจาก บพข.และ เอไอเอส เทคโนโลยีนี้จะเป็นคำตอบว่าการใช้ประโยชน์จากอวกาศให้เป็นเม็ดเงินขึ้นมาได้ ไม่ใช่เป็นแค่ความฝัน โครงการนี้จะช่วยให้เรามีบริษัทสตาร์ทอัพเกิดขึ้นอีกจำนวนมาก พัฒนาเยาวชนรุ่นใหม่ให้เป็นผู้ประกอบการด้านเทคโนโลยีดีพเทคได้จริง
ขณะที่ ดร.พงศธร สายสุจริต หัวหน้าโครงการวิจัย แนคแซท 2 กล่าวถึงบทบาทในการพัฒนาโครงการนี้ว่า การพัฒนาดาวเทียมเป็นเรื่องยากที่หน่วยงาน สถาบันการศึกษา หรือ บริษัทใดบริษัทหนึ่งจะทำได้เองทั้งหมด ทีมงาน มจพ.จึงคิดรูปแบบแชร์พื้นที่ใช้สอยบนดาวเทียมร่วมกัน ดึงหลายภาคส่วนมาร่วมกันสร้าง ที่สำคัญคือดาวเทียมดวงนี้ใช้วัตถุดิบในประเทศทั้งหมด ไม่มีชิ้นส่วนไหนที่เรานำเข้าจากต่างประเทศ ยกเว้นเสาอากาศอันเดียว เรามีความตั้งใจทำเป็นซีรีย์คือ แนคแซท 3-4-5 ไม่ได้เพื่อหากำไร แต่เป็นการพัฒนาศักยภาพอุตสาหกรรมอวกาศและการพัฒนาบุคลากรด้านนี้ ถ้ามีดาวเทียมส่งขึ้นไปบนอวกาศมากๆ คนรุ่นใหม่ก็จะมีกรณีศึกษาที่แท้จริง ผลผลิตของเราคือการสร้างคน สร้างโอกาสให้คนรุ่นใหม่ด้านนี้ ผลิตบุคลากรเข้าไปสู่อุตสาหกรรมอวกาศในอนาคต
 ได้จัดงานแถลงข่าวพิธีส่งดาวเทียมแนคแซท 2 (KNACKSAT-2 : King Mongkut’s University of Technology North Bangkok Academic Challenge of Knowledge Satellite 2) ซึ่งเป็นโครงการดาวเทียมคิวบ์แซท (CubeSat) ขนาด 3U (30 x 10 x 10 ซม.)){kind=link}