“โหย่วอี้กวน” ด่านการค้าอัจฉริยะแห่งแรกในจีน พร้อมเสิร์ฟผลไม้ไทยสู่ผู้บริโภคแดนมังกร

โหย่วอี้กวน ด่านทางบกข้ามพรมแดนแบบอัจฉริยะแห่งแรกของประเทศจีน ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลจีนกลาง ให้สร้างเป็นโครงการด่านทางบกข้ามพรมแดนแบบอัจฉริยะ (Smart Port) ในพื้นที่ระหว่างด่านโหย่วอี้กวน (จีน) กับ ด่านหูหงิ (เวียดนาม) ปัจจุบันก่อสร้างเสร็จแล้ว อยู่ระหว่างทดลองการใช้งาน โดยจะเปิดให้บริการ มิ.ย. นี้ ถือเป็นประโยชน์ในการส่งออกผลไม้ไทยไปจีน

โครงการ ด่านโหย่วอี้กวน ได้เริ่มก่อสร้างเมื่อวันที่ 15 กันยายน 2566 ในพื้นที่ระหว่างด่านโหย่วอี้กวน (จีน)–ด่านหูหงิ (เวียดนาม) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาช่องทางการขนส่งตู้คอนเทนเนอร์แบบไร้คนขับ สำหรับการขนส่งสินค้าข้ามแดนระหว่างด่านโหย่วอี้กวนและด่านหูหงิ ตลอด 24 ชั่วโมง มีระบบนำเข้าส่งออกสินค้าในพื้นที่ควบคุม โดยแยกจากพื้นที่การนำเข้าส่งออกเดิม โดยในพื้นที่ด่านอัจฉริยะจะใช้รถไร้คนขับ (IGV) ส่งมอบ เคลื่อนย้ายตู้สินค้า และมีโครงยกตู้สินค้าเพื่อขนถ่ายสินค้าแบบอัตโนมัติ

นางสาวสุนันทา กังวาลกุลกิจ อธิบดีกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (DITP) กระทรวงพาณิชย์ กล่าวถึงโครงการดังกล่าวว่า ล่าสุดได้รับรายงานจากนายนิติ ประทุมวงษ์ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครหนานหนิง สาธารณรัฐประชาชนจีน ถึงความคืบหน้าของการก่อสร้างด่านโหย่วอี้กวนแบบอัจฉริยะ ซึ่งเป็นด่านทางบกมีชายแดนติดกับประเทศเวียดนาม และเป็นเป็นด่านทางบกนำเข้าผลไม้ที่ใหญ่ที่สุดของจีน เพื่อตรวจสอบความพร้อมของด่าน เป็นการเตรียมความพร้อมรองรับฤดูกาลผลไม้ของไทยที่กำลังจะมาถึง

ทูตพาณิชย์รายงานว่า ได้นำทีมประเทศไทย ประกอบด้วยสถานกงสุลใหญ่ ณ นครหนานหนิง สำนักงานที่ปรึกษาฝ่ายเกษตรกว่างโจว และสำนักงานศุลกากรประจำนครกว่างโจว เดินทางไปด่านโหย่วอี้กวน เพื่อสำรวจความคืบหน้าสถานการณ์ของด่านโหย่วอี้กวนแบบอัจฉริยะ และสำรวจความพร้อมของด่านก่อนฤดูกาลผลไม้ไทยในปี 2568 โดยได้รับแจ้งจากเจ้าหน้าที่ด่านโหย่วอี้กวนว่า ด่านอัจฉริยะดังกล่าว คาดว่าจะสามารถใช้งานอย่างเป็นทางการได้ภายในเดือนมิถุนายน 2568 โดยด่านโหย่วอี้กวนจะใช้ระบบการนำเข้าและส่งออกสินค้ารูปแบบเดิม ควบคู่กับระบบอัจฉริยะ ซึ่งจะทำให้ด่านสามารถรองรับปริมาณรถเข้าออกด่านเพิ่มขึ้นจากเดิมได้ถึงหนึ่งเท่าตัว คิดเป็น 2,800–3,000 คันต่อวัน จากเดิมรถเข้าออกประมาณ 1,200–1,500 คันต่อวัน ซึ่งจะทำให้การขนส่งผลไม้จากไทยไปจีนทำได้ดีขึ้น เร็วขึ้น

โครงการดังกล่าวดำเนินการโดยรัฐบาลประชาชนเขตปกครองตนเองกว่างซีจ้วง ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีระบบนําทางด้วยดาวเทียมและสัญญาณ 5G ใช้รถขนส่งตู้คอนเทนเนอร์แบบไร้คนขับ (IGV) อุปกรณ์เครนอัตโนมัติ ระบบตรวจสอบตู้คอนแทนเนอร์ (H986) ระบบตรวจสอบภาพอัจฉริยะและสามารถดำเนินการแลกเปลี่ยนข้อมูลโลจิสติกส์ข้ามพรมแดนระหว่างเวียดนามและจีนได้ ควบคุมกำกับดูแลสินค้าด้วยระบบสมาร์ท การตรวจสอบแบบครบวงจร และการขนส่งสินค้าข้ามพรมแดนโดยอัตโนมัติ ซึ่งสินค้าที่ผ่านด่านทุกประเภท สามารถใช้บริการได้ รวมถึงสินค้าที่ต้องการตรวจสอบและกักกันโรค เช่น ผลไม้

สำหรับผลไม้ไทยที่มาถึงจะผ่านโมเดลการทำงานของ Smart Port โดยตู้คอนเทนเนอร์ผลไม้จะถูกส่งขึ้นรถขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ไร้คนขับที่ลานสินค้าชูนเจียงของประเทศเวียดนาม ผ่านอุปกรณ์เครนอัตโนมัติ แล้วขับผ่านเส้นศูนย์กิโลเมตรชายแดนจีน–เวียดนาม ผ่านระบบตรวจสอบตู้คอนเทนเนอร์ (เครื่องเอ็กซเรย์ขนาดใหญ่) ถ้าสินค้าที่ไม่มีปัญหาจะส่งไปลานสินค้าเพื่อส่งมอบสินค้าโดยตรงได้ สำหรับสินค้าที่ถูกสุ่มตรวจจะไปต่อที่พื้นที่ตรวจสอบและกักกันสินค้าต่อ เพื่อรับการตรวจสอบจากเจ้าหน้าที่ของศุลกากร

นอกจากนี้ หลังเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการ ด่านโหย่วอี้กวนแบบอัจฉริยะจะช่วยลดต้นทุน และสามารถยกประสิทธิภาพการผ่านด่าน กล่าวคือ รูปแบบการทำงานของ Smart Port จะลดขั้นเอกสารที่ต้องยื่น 28 ฉบับ และลดขั้นตอนพิธีการศุลกากร 28 รายการ รวมถึงลดแรงงานในการตรวจสอบร้อยละ 50 และยังช่วยลดความแออัดของรถบรรทุกสินค้าที่ด่าน ซึ่งจะสามารถช่วยประหยัดต้นทุนของสินค้ากว่า 1,000 หยวนต่อตู้

ทั้งนี้ ด่านอัจฉริยะดังกล่าวสามารถดำเนินงานได้ตลอด 24 ชั่วโมง และการขนส่งสินค้าจากเมืองฮานอยถึงเมืองหนานหนิงจะใช้เวลาภายใน 24 ชั่วโมง

ด่านโหย่วอี้กวน เป็นด่านทางบกนำเข้าผลไม้ที่ผู้ประกอบการบริษัทนำเข้าผลไม้เลือกใช้มากที่สุดด่านหนึ่ง ด้วยด่านนี้มีความสะดวกทั้งในด้านระยะเวลาการขนส่ง และต้นทุนการขนส่งได้เปรียบ ประกอบกับความได้เปรียบทำเลที่ตั้ง และด่านโหย่วอี้กวนยังเป็นด่านที่นิยมในการนำเข้าผลไม้จากกลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียนของจีน

ที่ผ่านมา ระหว่างช่วงฤดูกาลผลไม้ จะเกิดเหตุการณ์ความหนาแน่นของการจราจรที่บริเวณด่าน ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อคุณภาพของผลไม้ ดังนั้น การก่อสร้างโครงการด่านโหย่วอี้กวนแบบอัจฉริยะ ระหว่างด่านโหย่วอี้กวน (จีน)–ด่านหูหงิ (เวียดนาม) จึงเป็นข่าวดีสำหรับผู้ประกอบการไทยที่ใช้การขนส่งสินค้าผ่านด่านนี้มายังตลาดจีน เนื่องจากเป็นการยกระดับประสิทธิภาพการตรวจสอบสินค้าผ่านด่านมากยิ่งขึ้น และลดความเสี่ยงด้านความเสียหายของผลไม้ในระหว่างการขนส่งสินค้าผ่านด่าน

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากคาดการณ์ว่าด่านโหย่วอี้กวนแบบอัจฉริยะ จะใช้งานอย่างเป็นทางการ ภายในเดือนมิถุนายน 2568 ทำให้ฤดูกาลส่งออกผลไม้ไทยที่กำลังจะมาถึงผู้ประกอบการไทยยังคงต้องพิจารณาเลือกใช้ช่องทางการส่งออกมายังจีน นอกเหนือจากด่านโหย่วอี้กวนในเขตปกครองมณฑลกว่างซีจ้วง ยังมีด่านที่มีความพร้อมในการนำเข้าผลไม้ไทย ได้แก่ ด่านรถไฟผิงเสียง ด่านตงซิง ด่านท่าเรือชินโจว ด่านสนามบินนานาชาติ อู๋ซวีหนานหนิง ด่านหลงปัง และด่านอื่นๆ ในมณฑลยูนนาน และมณฑลกวางตุ้ง เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาสินค้าเสียหายระหว่างการรอการขนส่งผ่านด่าน