AIS ในฐานะผู้ให้บริการดิจิทัลชั้นนำของไทย ที่มุ่งส่งเสริมการใช้งานที่ถูกต้องปลอดภัยและเหมาะสมให้กับลูกค้าและคนไทย เปิดเผย “ผลดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัลของคนไทย Thailand Cyber Wellness Index 2025” ซึ่งจัดทำขึ้นเป็นปีที่ 3 ครอบคลุมกลุ่มตัวอย่างจำนวน 66,302 คน ครอบคลุม 77 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อสะท้อนระดับความรู้ ทักษะ และพฤติกรรมของคนไทยในการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างปลอดภัย มีจริยธรรม และเคารพสิทธิของผู้อื่น โดยมุ่งหวังให้ดัชนีนี้เป็นเสมือน “เข็มทิศ” สำหรับกำหนดทิศทางด้านนโยบาย การศึกษา การสื่อสาร และความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อร่วมกันสร้างสังคมดิจิทัลที่ปลอดภัยและยั่งยืน
โดย Thailand Cyber Wellness Index คือ เครื่องวัดความรู้ และทักษะของการใช้งานบนโลกออนไลน์ในมิติต่างๆ ซึ่งบ่งบอกถึงความสามารถในการใช้งานดิจิทัลของคนไทย รวมถึงยังเป็นดัชนีที่ให้ข้อเสนอแนะเพื่อนำไปสู่การพัฒนาและส่งเสริมคนไทยให้มีความรู้เท่าทันในการใช้งานในโลกไซเบอร์เป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณภาพต่อไป โดยเกณฑ์ในการจัดระดับสุขภาวะดิจิทัลของคนไทย ถูกแบ่งเป็น 3 ระดับ
สุขภาวะดิจิทัลระดับสูง (Advance) เป็นผู้ที่มีความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลได้อย่างถูกต้อง ปลอดภัย และสร้างสรรค์ รวมถึงยังรู้เท่าทันการใช้งานและภัยไซเบอร์ทุกรูปแบบ ที่สำคัญยังสามารถแนะนำคนรอบข้างให้มีทักษะในการใช้งานดิจิทัลได้ด้วย
สุขภาวะดิจิทัลระดับพื้นฐาน (Basic) เป็นผู้ที่มีความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและอยู่บนโลกออนไลน์ได้อย่างปลอดภัย และสร้างสรรค์
สุขภาวะดิจิทัลระดับที่ต้องพัฒนา (ต้องพัฒนา) เป็นผู้ที่มีความรู้ ความสามารถไม่เพียงพอที่จะใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลและมีความเสี่ยงเมื่ออยู่บนโลกออนไลน์
แล้ว ดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัลของคนไทย มีความสำคัญอย่างไรกับประเทศไทย?
เมื่อดิจิทัล คือ เครื่องมืออำนวยความสะดวกในการใช้ชีวิต การรู้เท่าทัน ใช้งานอย่างถูกวิธี และปลอดภัยจึงเป็นเรื่องสำคัญ
คำถาม คือ แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าวันนี้เรามีสุขภาวะทางดิจิทัลในระดับที่เหมาะสมแล้วหรือไม่ และจะต้องพัฒนาเพิ่มเติมในเรื่องใดบ้าง
ดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัล จะเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้ทุกภาคส่วนลุกขึ้นมาร่วมกันรับมือ แก้ไขปัญหาภัยไซเบอร์ และการรู้เท่าทันบนโลกออนไลน์ของคนไทย ตั้งแต่ต้นเหตุเพื่อให้เกิดความยั่งยืน
โดยในปีนี้ AIS ได้เปิดเผยจากผลการสำรวจล่าสุด ซึ่งพบว่าคนไทยส่วนใหญ่ยังมีระดับสุขภาวะดิจิทัลอยู่ในระดับพื้นฐาน (Basic) หรือเท่ากับ 0.70 โดยมีแนวโน้มปรับตัวดีขึ้นจากปีก่อน ขณะที่กลุ่มเปราะบาง เช่น เด็ก วัยรุ่น และผู้สูงอายุ ยังคงเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงและจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมทักษะดิจิทัลอย่างเร่งด่วน สำหรับด้านการสื่อสารและการมีส่วนร่วมทางดิจิทัล (Digital Communications & Collaborations) รวมถึงสิทธิทางดิจิทัล (Digital Rights) พบว่าส่วนใหญ่ยังขาดความเข้าใจในเชิงลึกเกี่ยวกับสิทธิในความเป็นส่วนตัว เสรีภาพในการแสดงออก การตัดสินใจอย่างถูกต้องเหมาะสม และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารอย่างเท่าเทียม สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับสิทธิของตนเองและการเคารพสิทธิของผู้อื่น เพื่อร่วมกันสร้างวัฒนธรรมดิจิทัลที่มีความรับผิดชอบและยั่งยืนในสังคมไทยต่อไป
สายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าหน่วยธุรกิจสื่อสารองค์กรและรัฐกิจสัมพันธ์ AIS กล่าวว่า
“AIS ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการใช้งานดิจิทัลอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และเคารพสิทธิของทุกคนมาอย่างต่อเนื่อง ผ่านโครงการ “AIS อุ่นใจ CYBER” โดยการจัดทำ TCWI ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการติดตามสุขภาวะดิจิทัลของคนไทยในหลายมิติ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วของเทคโนโลยี”
“โดยในปีนี้ได้เพิ่มการประเมินด้านความรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ (AI Literacy) ซึ่งเป็นทักษะจำเป็นในยุคปัจจุบัน ผลสำรวจพบว่าคะแนนเฉลี่ยของคนไทยอยู่ที่ 3.18 จาก 5.00 ถือว่าอยู่ในระดับกลาง โดยกลุ่มที่มีคะแนนต่ำที่สุดคือเด็กอายุ 10–12 ปี และผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี แสดงให้เห็นว่าคนไทยยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยี AI อย่างเพียงพอและเสี่ยงต่อการใช้งานที่ไม่เหมาะสม ดังนั้น การส่งเสริมการเรียนรู้เท่าทัน AI จึงเป็นหัวใจสำคัญในการเตรียมพลเมืองดิจิทัลไทยให้พร้อมรับมือกับอนาคตอย่างมั่นคงและปลอดภัย”
นอกจากนี้ เรายังได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ในการจัดทำการวิจัยเชิงทดลองเพื่อตรวจสอบสมมติฐานที่ว่าการเรียนรู้หลักสูตรอุ่นใจไซเบอร์สามารถช่วยยกระดับสุขภาวะดิจิทัล โดยผลยืนยันว่า การเรียนรู้ผ่านหลักสูตร ‘อุ่นใจไซเบอร์’ มีส่วนช่วยยกระดับสุขภาวะดิจิทัลของผู้เรียนได้จริง AIS เชื่อมั่นว่าการสร้างสังคมดิจิทัลที่ปลอดภัย เคารพสิทธิ และเปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วม ต้องเริ่มจากการให้ความรู้และส่งเสริมทักษะดิจิทัลที่เหมาะสมกับแต่ละช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางอย่างเด็กและผู้สูงอายุ ซึ่งต้องได้รับการดูแลอย่างเฉพาะเจาะจงและต่อเนื่อง”
Thailand Cyber Wellness Index จึงไม่ได้เป็นแค่เครื่องมือแรกของประเทศที่ประเมินอย่างเป็นระบบและครบรอบด้านในทุกมิติ แต่ยังเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ประเทศสามารถวางแผนเชิงนโยบายและออกแบบมาตรการที่ตอบโจทย์ทั้งในระดับประเทศและระดับชุมชน ไม่ว่าจะเป็นด้านการศึกษา การสื่อสารสาธารณะ การออกแบบหลักสูตรที่เหมาะสม หรือแม้แต่การพัฒนาบริการดิจิทัลที่เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายอย่างแท้จริง อีกทั้งยังช่วยลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล และเสริมสร้างความมั่นคงทางไซเบอร์ให้แก่ประเทศในระยะยาว
ผู้ที่สนใจตรวจเช็กสุขภาวะทางดิจิทัลของตัวเอง ได้ที่ https://aunjaicheck.ais.th และสามารถอ่านรายละเอียดผลการศึกษาดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัล Thailand Cyber Wellness Index 2025 ของคนไทย เพิ่มเติมที่ https://sustainability.ais.co.th/th/sustainability-projects/thailands-cyber-wellness-index
การสร้างเสริมทักษะจำเป็นในยุคดิจิทัล
เมื่อไทยกำลังเติบโตเป็น “Tech Talent Hub” ทักษะขั้นสูง ด้านไหนที่ทุกองค์กรมองหา?
