Priscilla Chan สตรีผู้อยู่เบื้องหลังความหวังใหม่ของมนุษยชาติ

รู้จัก Priscilla Chan แพทย์หญิงผู้ใช้เทคโนโลยีและความเมตตาขับเคลื่อนโลก ผ่าน Chan Zuckerberg Initiative (CZI) ที่ตั้งเป้ารักษา ป้องกัน และจัดการทุกโรคภายในศตวรรษนี้ พร้อมภารกิจล่าสุดจับมือ NVIDIA ปฏิวัติวงการชีววิทยาด้วย AI

ในโลกที่เทคโนโลยีก้าวไกลกว่าจินตนาการ แต่โรคร้ายยังคร่าชีวิตผู้คนไม่เว้นวัน ‘Priscilla Chan’ แพทย์หญิงผู้มีหัวใจแห่งความเมตตาและวิสัยทัศน์ระดับโลก ได้รับการยกย่องจาก The Wall Street Journal ให้เป็น WSJ Innovator of the Year สาขาสาขาการอุทิศตนเพื่อวิทยาศาสตร์ ประจำปี 2025 จากผลงานอันโดดเด่นของเธอภายใต้ Chan Zuckerberg Initiative (CZI) องค์กรที่ก่อตั้งร่วมกับ Mark Zuckerberg สามีของเธอและผู้ก่อตั้งเฟซบุ๊ก เพื่อเปลี่ยนอนาคตของมนุษยชาติผ่านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และความเมตตา

เส้นทางจากหมอสู่นักสร้างระบบสุขภาพแห่งอนาคต

ความสำเร็จของเธอมาจากการผสมผสานกันอย่างลงตัวระหว่างความเป็นมิตร ความเฉลียวฉลาด ความเข้าใจผู้อื่น และภาวะผู้นำที่มั่นคงแม้ยามเผชิญแรงกดดัน ซึ่งเห็นได้ชัดจากช่วงต้นอาชีพ เมื่อเธอสามารถรับมือกับเหตุฉุกเฉินในแผนกกุมารเวชได้อย่างสงบ เยือกเย็น และมีไหวพริบ

เธอมองว่า ‘การศึกษา’ คือพันธกิจชีวิต และทุ่มเทสนับสนุนแนวทางการเรียนรู้รูปแบบใหม่อย่างต่อเนื่อง หนึ่งในนั้นคือ The Primary School โรงเรียนที่เธอร่วมก่อตั้งขึ้นในรัฐแคลิฟอร์เนีย เพื่อผสานระบบการศึกษา การดูแลสุขภาพ และการสนับสนุนครอบครัวเข้าด้วยกันตั้งแต่ระดับก่อนวัยเรียนถึงประถมต้น เพราะเธอเชื่อว่าการเรียนรู้ที่ดีเริ่มจากการดูแลทั้งร่างกายและจิตใจ นอกจากนี้ เธอยังผลักดันโครงการสอนเขียนโค้ดในเรือนจำ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ต้องขังได้ใช้ทักษะใหม่สร้างชีวิตที่ดีกว่าเดิม

เธอเป็นคนที่มักแสดงอารมณ์อย่างเปิดเผย ไม่ลังเลที่จะร้องไห้เมื่อรู้สึกตื้นตันหรือปลื้มปิติ ซึ่งตรงข้ามกับภาพลักษณ์ของผู้นำที่เด็ดเดี่ยวและมั่นใจในตัวเองอย่างน่าทึ่ง เธอมีบุคลิกที่ผสมความเป็นกันเองกับความมุ่งมั่นได้อย่างกลมกลืน แสดงให้เห็นทั้งความเข้าใจผู้อื่นและพลังใจที่ไม่ย่อท้อ

Priscilla Chan เติบโตมาในครอบครัวผู้ลี้ภัย เธอพูดได้หลายภาษา และมีบุคลิกที่ผสมผสานระหว่างความอ่อนโยนแบบแม่ กับความหนักแน่นของผู้นำ ได้อย่างเป็นธรรมชาติ ความเมตตาและความทะเยอทะยานของเธอคือแรงผลักดันสำคัญที่อยู่เบื้องหลังทุกสิ่งที่เธอทำ ทั้งในเส้นทางอาชีพและงานการกุศลที่มุ่งสร้างผลลัพธ์ให้โลกใบนี้ดีขึ้นจริง

แม้เส้นทางชีวิตของเธอไม่ได้เริ่มต้นจากความมั่งคั่ง แต่การที่เริ่มต้นจากความเข้าใจในความเปราะบางของชีวิตทำให้เธอประสบความสำเร็จในวันนี้

หลังจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดและได้รับปริญญาแพทยศาสตร์บัณฑิตจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานฟรานซิสโก (UCSF) เธอทำงานเป็นกุมารแพทย์ ก่อนจะเริ่มตั้งคำถามว่า “เราจะรักษาคนป่วยทีละคนต่อไป หรือเราจะสร้างระบบที่ทำให้คนทั้งโลกไม่ต้องป่วยอีกเลย?“

คำถามนั้นนำเธอสู่การก่อตั้ง Chan Zuckerberg Initiative (CZI) ในปี 2015 องค์กรที่มีเป้าหมายสูงสุดคือ “การรักษา ป้องกัน และจัดการกับทุกโรคให้ได้ภายในปี 2100“

วิทยาศาสตร์เพื่อชีวิต! เมื่อเทคโนโลยีกลายเป็นเครื่องมือแห่งความเมตตา

ผลงานของเธอใน CZI เน้นการเชื่อมโยง ‘มนุษยธรรม’ เข้ากับ ’นวัตกรรมล้ำยุค‘ โดยใช้เทคโนโลยีอย่างปัญญาประดิษฐ์ (AI), ภาพชีววิทยาขนาดใหญ่ (Large-Scale Biological Imaging) และแบบจำลองเซลล์เสมือนจริง (Virtual Cell Modeling)เพื่อช่วยให้นักวิทยาศาสตร์และแพทย์สามารถทำความเข้าใจโรคได้ลึกยิ่งขึ้น ตั้งแต่ระดับเซลล์ไปจนถึงระบบร่างกายทั้งหมด

เธอเชื่อว่าการใช้เทคโนโลยีอย่างมีมนุษยธรรม คือแก่นแท้ของการแพทย์ยุคใหม่ ไม่ใช่แค่ทำให้คนมีชีวิตอยู่นานขึ้น แต่ต้องทำให้การใช้ชีวิตในแต่ละปีมีคุณค่ามากขึ้นด้วย

Chan Zuckerberg Initiative (CZI) ภารกิจสร้างอนาคตที่เท่าเทียม ยั่งยืน และมีสุขภาวะที่ดี

องค์กร Chan Zuckerberg Initiative (CZI)  ดำเนินงานผ่าน 3 เสาหลักสำคัญ โดยมุ่งผสานพลังของวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และความเมตตา เพื่อสร้างอนาคตที่ครอบคลุม ยุติธรรม และมีสุขภาพดีสำหรับทุกคน

1. วิทยาศาสตร์และการวิจัยชีวการแพทย์ (Science and Biomedical Research)

CZI มุ่งเน้นการพัฒนาเครื่องมือ วิทยาการ และเทคโนโลยีล้ำสมัย เพื่อเร่งกระบวนการค้นพบทางการแพทย์ โดยมีเป้าหมายสูงสุดในการรักษา ป้องกัน และจัดการกับทุกโรคให้ได้ภายในสิ้นศตวรรษนี้

โครงการนี้รวมถึงการลงทุนใน Chan Zuckerberg Biohub ซึ่งเป็นเครือข่ายความร่วมมือทางวิทยาศาสตร์ระดับโลก การนำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาประยุกต์ใช้ในการวิจัย และการสนับสนุนงานวิจัยชีวการแพทย์แนวหน้าที่จะช่วยเปิดทางสู่การค้นพบครั้งสำคัญของวงการแพทย์

2. การศึกษาและการเรียนรู้ (Education and Learning)

CZI สนับสนุนการศึกษาเฉพาะบุคคลและเท่าเทียม ตั้งแต่ระดับปฐมวัยจนถึงมัธยมศึกษา รวมถึงโครงการด้านการเรียนรู้เชิงนวัตกรรม แพลตฟอร์มการศึกษาดิจิทัล และการพัฒนาความเป็นอยู่ที่ดีของครูผู้สอน

นอกจากนี้ ยังให้ทุนแก่โครงการที่เน้น การรู้หนังสือ (Literacy) ทักษะการเขียนโปรแกรม (Coding skills) และการส่งเสริมให้การศึกษามีความสอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรม เพื่อให้ผู้เรียนทุกคนรู้สึกมีส่วนร่วมและเห็นคุณค่าในรากเหง้าของตนเอง

3. ความยุติธรรมและโอกาส (Justice and Opportunity)

เสาหลักนี้มุ่งจัดการกับปัญหาสังคมเชิงโครงสร้าง อาทิ ความสามารถในการเข้าถึงที่อยู่อาศัย การปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมทางอาญา การปฏิรูประบบตรวจคนเข้าเมือง และความเท่าเทียมด้านสุขภาพในชุมชน

CZI สนับสนุนโครงการระดับชุมชนที่ส่งเสริมความครอบคลุม ความยุติธรรมทางสังคม และการขยายโอกาส เพื่อสร้างระบบที่ทุกคนสามารถเติบโตได้อย่างเท่าเทียม

ทั้งหมดนี้ สะท้อนวิสัยทัศน์ของ CZI ในการใช้พลังของการกุศลและเทคโนโลยี เพื่อผลักดันให้โลกก้าวไปสู่อนาคตที่ ‘ครอบคลุม ยุติธรรม และมีสุขภาพดีสำหรับทุกคน‘

CZI ผนึก NVIDIA เดินเกม Collaboration ครั้งใหญ่ พลิกอนาคตชีววิทยาด้วย AI 

สิ่งที่น่าจับตาเป็นอย่างมากในขณะนี้คือ โลกของวิทยาศาสตร์กำลังเดินหน้าเข้าสู่ยุคใหม่ที่ ‘เซลล์เสมือนจริง’ (Virtual Cells) ไม่ได้เป็นเพียงแนวคิดในห้องทดลองอีกต่อไป แต่กำลังกลายเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะปฏิวัติความเข้าใจของมนุษย์ต่อชีวิตและโรคภัยทั้งปวง ล่าสุด CZI ได้จับมือกับ NVIDIA ผู้นำด้านเทคโนโลยี GPU เพื่อเร่งพัฒนาแบบจำลองเซลล์ที่ขับเคลื่อนด้วยปัญญาประดิษฐ์ 

ความร่วมมือนี้เป็นการรวมพลังของสองโลก นั่นคือ ‘เทคโนโลยีและชีววิทยา’ เพื่อสร้างระบบจำลองเซลล์ที่สามารถเข้าใจและทำนายกลไกของชีวิตได้อย่างลึกซึ้ง ด้วยการใช้พลังการประมวลผลระดับสูงของ GPU จาก NVIDIA เพื่อจัดการข้อมูลชีววิทยาขนาดมหึมาระดับเพตะไบต์ หรือเท่ากับข้อมูลประมาณ 1 ล้านกิกะไบต์ (GB)

CZI ตั้งเป้าสร้างโมเดล AI ที่สามารถจำลองพฤติกรรมของเซลล์ได้ตั้งแต่ระดับโมเลกุลจนถึงเนื้อเยื่อจริง ทำให้มนุษย์สามารถศึกษาปฏิกิริยาและความเปลี่ยนแปลงภายในเซลล์ได้ละเอียดกว่าที่เคยเป็นมา

ความร่วมมือครั้งนี้ยังมุ่งแก้คอขวดสำคัญที่ขัดขวางความก้าวหน้าของการวิจัยทางชีววิทยามายาวนาน ผ่านการรวมโมเดล ข้อมูล และเกณฑ์การประเมินผลไว้ในที่เดียว เพื่อให้เข้าถึงได้ง่ายและเปรียบเทียบได้อย่างเป็นระบบ โดยบนแพลตฟอร์ม Virtual Cells ของ CZI จะบูรณาการโมเดลภาพ MONAI (โมเดล AI ที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับวิเคราะห์ภาพทางการแพทย์ เช่น ภาพจากกล้องจุลทรรศน์, MRI หรือสแกนเนื้อเยื่อ) ของ NVIDIA เข้ากับ CodonFM (โมเดล AI ที่ถูกฝึกให้เข้าใจข้อมูลพันธุกรรมของเซลล์ โดยเฉพาะข้อมูล RNA หรือรหัสที่บอกให้เซลล์สร้างโปรตีนชนิดต่างๆ)

และเสริมด้วย Cz-Benchmarks ที่ช่วยให้สามารถวัดและเปรียบเทียบประสิทธิภาพของโมเดลต่างๆ ได้อย่างสอดคล้อง ซึ่งทั้งหมดจะช่วยขยายขอบเขตของข้อมูลชีววิทยาไปสู่ระดับพันล้านเซลล์ และเปิดทางให้ AI เรียนรู้จากข้อมูลที่มีทั้งภาพถ่ายจุลทรรศน์ ข้อมูลโมเลกุล และพันธุกรรม เพื่อสร้างภาพรวมที่สมบูรณ์ของชีวิตในระดับเซลล์

อีกหนึ่งจุดแข็งของโครงการนี้คือแนวคิด ‘เปิดข้อมูลเพื่อความร่วมมือ‘ โดย CZI และ NVIDIA ต่างเห็นพ้องกันว่าการเผยแพร่ข้อมูลอย่างโปร่งใส รวมถึงผลลัพธ์เชิงลบที่มักถูกละเลย คือกุญแจสำคัญที่จะช่วยให้ชุมชนนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกสามารถพัฒนาองค์ความรู้ร่วมกันได้อย่างแท้จริง การลดการเก็บข้อมูลแบบปิดหรือกระจัดกระจาย จะช่วยเร่งการค้นพบใหม่ๆ และสร้างฐานข้อมูลกลางที่ทุกคนสามารถใช้ประโยชน์ได้

โดย Patricia Brennan รองประธานฝ่ายเทคโนโลยีทางวิทยาศาสตร์และผู้จัดการทั่วไปของ CZI กล่าวไว้อย่างน่าสนใจว่า “เราเชื่อว่า AI ซึ่งอยู่ในจุดตัดระหว่างเทคโนโลยีกับความเข้าใจเชิงลึกทางชีววิทยา คือกุญแจสำคัญของเป้าหมายนี้ ยิ่งเราจำลองแง่มุมต่าง ๆ ของเซลล์ได้มากเท่าไร เรายิ่งเข้าใจกลไกและเส้นทางของโรคได้เร็วขึ้นและแม่นยำขึ้น”

เมื่อพลังของ NVIDIA ผสานเข้ากับวิสัยทัศน์ทางวิทยาศาสตร์ของ CZI โลกจึงกำลังย่างเข้าสู่ยุคของ ‘ชีววิทยาเชิงดิจิทัล‘ ที่มนุษย์อาจไม่เพียงแค่สังเกตชีวิตจากภายนอกอีกต่อไป แต่สามารถจำลอง คำนวณ และเข้าใจชีวิตจากภายในได้อย่างลึกซึ้งกว่าที่เคย 

การร่วมมือครั้งนี้ไม่ใช่เพียงการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อวิจัย แต่คือก้าวสำคัญของมนุษยชาติในการไขรหัสแห่งชีวิต และอาจเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ที่โรคภัยต่างๆ ถูกทำความเข้าใจและจัดการได้ด้วยความแม่นยำจากพลังของ AI

พลังของผู้หญิงผู้อยู่เบื้องหลังการเปลี่ยนแปลงอันยิ่งใหญ่

Priscilla Chan คือหญิงผู้เงียบขรึมแต่ทรงพลัง ผู้มุ่งมั่นสร้างโลกที่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เป็นสมบัติของทุกคน ไม่ใช่ของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

เธอเชื่อว่าความก้าวหน้าทางการแพทย์ควรเปิดกว้าง โปร่งใส และเข้าถึงได้ และนั่นคือเหตุผลที่ CZI ลงทุนสนับสนุนงานวิจัยแบบเปิดข้อมูล (Open Science) เพื่อให้นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกได้ร่วมมือกันต่อสู้กับโรคร้ายโดยไร้พรมแดน

“เราทุกคนมีส่วนร่วมในอนาคตของสุขภาพโลกได้ ไม่ว่าจะเป็นนักวิทยาศาสตร์ แพทย์ หรือเพียงมนุษย์คนหนึ่งที่ยังเชื่อในพลังของความเมตตา”

Priscilla Chan

รางวัลแห่งความหวัง

รางวัล WSJ Innovator of the Year ประจำปี 2025 จึงไม่ได้มอบให้เธอเพียงเพราะนวัตกรรม แต่เพื่อยกย่อง “ความกล้าที่จะฝันถึงโลกที่ไม่มีโรค”

ในยุคที่หลายคนมองเทคโนโลยีเป็นเพียงเครื่องมือทางธุรกิจ Priscilla Chan กลับเลือกใช้มันเป็นสะพานแห่งชีวิตเชื่อมโยงมนุษย์เข้ากับความหวังและความห่วงใย

รางวัลนี้จึงไม่เพียงเป็นเกียรติยศของเธอเท่านั้น หากยังเป็นประกายแห่งศรัทธาว่า เมื่อความรู้และความเมตตาเดินไปด้วยกัน ย่อมสามารถเปลี่ยนโลกได้จริง

ที่มา :

• Chan Zuckerberg Initiative – Building a Future for Everyone 
• Inside Priscilla Chan’s Multibillion-Dollar Wager to Outsmart Disease