“กุหลาบพันปี” ไม้ประดับดูดสารพิษ บำบัดได้ทั้งกายใจ

“กุหลาบพันปี” หรือ Azalea ต้นไม้ดอกที่เติบโตบนที่สูง ชอบอากาศหนาวเย็น สำหรับในไทย พบได้ตามยอดเขาสูงแถบภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

โดยการนำกุหลาบพันปีมาปลูกเป็นไม้ประดับประปราย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ฤดูหนาว เนื่องจากมีดอกที่สวยงาม และเมื่อหมดดอกก็จะเติบโตในกระถางได้ แต่จะออกดอกน้อยลง เมื่อพ้นหน้าหนาว

“กุหลาบพันปี” เป็นไม้พุ่ม สูงประมาณ 2 เมตร ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับรูปวงรี กว้าง 2 ซม. ยาว 4 ซม. แผ่นใบเหนียวหนา มีขนประปรายทั้ง 2 ด้าน

ดอกสีแดงแกมส้ม ออกเป็นช่อที่ซอกใบหรือปลายกิ่ง จำนวน 6 ดอก กลีบรองดอกรูปถ้วยตื้น ปลายแยก 5 แฉก

ด้านนอกมีขน กลีบดอกรูปกรวย ยาว 2 ซม. ปลายแยก 5 แฉก เกสรตัวผู้ 10 อัน ผลรูปไข่ ยาว 2 ซม. ขนสีน้ำตาลแดง

เมื่อแก่แตกตามยาว เมล็ดแบน ขนาดเล็ก มีปีกบางใสจำนวนมาก

“กุหลาบพันปี” เป็นพืชชอบน้ำ ต้องมีความชุ่มชื้นอยู่เสมอ แต่ไม่ขังแฉะ ถ้าหากปล่อยให้ดินแห้ง อาจตายได้ เนื่องจากรากมีขนาดเล็กมาก และถ้าหากสูญเสียน้ำมากจะส่งผลต่อการเจริญเติบโต ทำให้รากแห้ง และตายในที่สุด

การปลูก “กุหลาบพันปี” ในอาคาร นอกจากความสวยงามของดอกที่จะสร้างบรรยากาศให้ดีแล้ว “กุหลาบพันปี” ยังมีคุณสมบัติในการดูดสารพิษได้ดีอีกด้วย

ดังเช่นกรณีศึกษาของเมืองโทมิโอกะที่ตั้งอยู่ทางใต้ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ ไดอิจิ ซึ่งเคยได้รับความเสียหายเมื่อหลายปีก่อน

เป็นตัวอย่างที่ดีของ “กุหลาบพันปี” ไม้ประดับดูดสารพิษ “บำบัดได้ทั้งกายและใจ” ครับ

ในตอนนั้น ประชาชนได้รับคำสั่งให้อพยพออกจากพื้นที่หลังเกิดเหตุการณ์โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ ไดอิจิ ถล่มเมื่อปี พ.ศ. 2554

ปัจจุบัน คำสั่งดังกล่าวส่วนใหญ่ได้ยกเลิกไปแล้ว แต่เมื่อผู้คนเดินทางกลับที่อยู่อาศัย ก็ต้องเศร้าใจเมื่อพบว่า “กุหลาบพันปี” ได้ถูกถอนทิ้งไประหว่างปฏิบัติงานขจัดการปนเปื้อนสารกัมมันตรังสี

ทำให้ Watanabe Yuto ตั้งเป้าหมายที่จะฟื้นคืนดอกไม้อันเป็นสัญลักษณ์ของเมืองโทมิโอกะ และนำความสุขของฤดูใบไม้ผลิกลับคืนมา

ครอบครัวของ Watanabe Yuto ทำสวน “กุหลาบพันปี” ในเมืองซูคางาวะ จังหวัดฟุกุชิมะมาหลายชั่วอายุคน

ตระกูล Yuto ปลูก “กุหลาบพันปี” มาเป็นเวลากว่า 300 ปีแล้ว Watanabe Yuto จึงมุ่งมั่นที่จะสืบสานประเพณีของครอบครัวต่อไป

ทั้งนี้ หลังเกิดอุบัติเหตุที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ฟุกุชิมะ ไดจิอิ ในปี พ.ศ. 2554 ผู้คนที่อาศัยอยู่ในบริเวณชายฝั่งโดยรอบต้องอพยพออกไป บางคนย้ายเข้าไปอยู่ที่เมืองซูกากาวะ ซึ่งเป็นพื้นที่ตอนในอยู่ห่างออกไปประมาณ 70 กิโลเมตร

“กุหลาบพันปี” ที่บานสะพรั่งในเมืองซูกากาวะ เป็นเครื่องเตือนใจว่า บ้านคือสถานที่บำบัดจิตใจในช่วงเวลาแห่งความยากลำบากที่แท้จริง

ตอนนั้น Watanabe Yuto ยังเป็นเด็ก แต่ก็จำได้ว่าผู้อพยพมีปฏิกิริยาอย่างไรเมื่อมาเยือนสวนของครอบครัวเขา

เพราะดอกไม้เพียงไม่กี่ดอก แต่กลับช่วยให้ผู้คนหายเศร้าได้

เมื่อผู้อยู่อาศัยเริ่มกลับมาที่โทมิโอกะในช่วงไม่กี่ปีมานี้ Watanabe Yuto จึงได้รู้ว่า “กุหลาบพันปี” ที่เคยช่วยทำให้สถานีโยโนโมริของเมืองสดใสนั้น ได้ถูกถอนทิ้งไประหว่างปฏิบัติงานขจัดการปนเปื้อนสารกัมมันตรังสีจดหมดสิ้น

จากปกติ ที่ทุกๆ ปี “กุหลาบพันปี” กว่า 6,000 ดอกเคยบานสะพรั่งรอบๆ สถานีรถไฟ

ชาวบ้านบอกกับ Watanabe Yuto ว่า “กุหลาบพันปี” ทำให้พวกเขารู้สึกภาคภูมิใจ และหวังว่าพื้นที่แห่งนี้จะได้รับการฟื้นฟูให้กลับมาสวยงามดังเดิม

Watanabe Yuto จึงเริ่มลงมือปลูก “กุหลาบพันปี” ร่วมกับอาสาสมัครกว่า 30 คน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พ่อของเขา

“พวกเราอยากเพิ่มจำนวนกุหลาบพันปีทีละเล็กละน้อย และทำให้พวกมันกลับมามีชีวิตชีวาอีกครั้งในที่สุด”

นอกจากนี้ Watanabe Yuto ยังได้ทำ Project เล็กๆ เกี่ยวกับการทำเครื่องดื่ม Cocktail โดยใช้ “ยีสต์กุหลาบพันปี”

โดย Watanabe Yuto ได้รับความช่วยเหลือจากโรงผลิตสุราท้องถิ่นในฟุกุชิมะ หลังจากลองผิดลองถูกมา 2 ปี ในที่สุด Watanabe Yuto ได้ยกระดับ Project เล็กๆ ของเขาให้กลายเป็นธุรกิจ

ด้วยการจดทะเบียนบริษัทผลิตเครื่องดื่มแอลกอฮอล์โดยใช้ยีสต์จากกุหลาบพันปี Watanabe Yuto บอกว่า เขาพยายามนึกภาพกุหลาบพันปีที่กำลังบานเต็มที่ ขณะผสมสมุนไพรกับน้ำผลไม้สำหรับ Cocktail แก้วโปรด

ลูกค้าร้านอาหารแห่งหนึ่งในโตเกียวบอกว่า “Cocktail กุหลาบพันปีแก้วนี้รสชาติดี กลิ่นหอมชวนให้นึกถึงฟุกุชิมะ และก็รู้สึกเหมือนอยู่ที่นั่นจริงๆ”

สุดท้ายนี้ Watanabe Yuto อยากให้คนญี่ปุ่น และชาวโลก จดจำฟุกุชิมะในด้านดี

“ผมหวังว่าผู้คนจะคิดถึงฟุกุชิมะผ่าน Cocktail กุหลาบพันปีแก้วนี้ ซึ่งจะเป็นแรงบันดาลใจให้พวกเขามาเยี่ยมชมเราต่อไปในอนาคตครับ”

• ชื่อวิทยาศาสตร์: Rhododendron Moulmeinene Hook

• วงศ์: Ericaceae

• ถิ่นกำเนิด: จีน ไต้หวัน ญี่ปุ่น ลาว เวียดนาม

• แสงแดด: รำไร

• อุณหภูมิ: 14-18 องศาเซลเซียส

• ความชื้น: ปานกลาง

• น้ำ: มาก (ห้ามขังแฉะ)

• การดูแล: เป็นพืชชอบน้ำ ต้องการความชุ่มชื้นอยู่เสมอ แต่ไม่ขังแฉะ

• การปลูก: กระถางต้องอุ้มน้ำได้ดี ดินต้องร่วนซุย การระบายน้ำต้องดี ดินไม่ควรแน่นมาก รากจะชอนไชได้ยาก ทำให้ไม่เจริญเติบโต ควรใช้ดินร่วนผสมแกลบ ขุยมะพร้าว ปุ๋ยคอก หรือปุ๋ยหมัก

• การขยายพันธุ์: ปักชำกิ่ง และเพาะเมล็ด

• อัตราการคายความชื้น: น้อย

• อัตราการดูดสารพิษ: ดี